درباره شهر طالقان

منطقه کوهستانی طالقان، به فاصله ۹۰ کیلومتری از کرج مرکز استان البرز ، دره کوهستانی و بزرگی بین دو رشته کوه واقع در طرفین آن (رشته کوه طالقان در جنوب و رشته کوه البرز مرکزی در شمال) و از غرب ارتفاعات کندوان جاده کرج به چالوس تا ۴۰ کیلومتری شرق قزوین گسترده است. رودخانه شاهرود قلب تپنده و مهمترین جریان آبی طالقان، از جمع شدن دهها نهر کوچک و بزرگ کوهپایه های دره طالقان تشکیل شده و از شمال شرقی به جنوب غربی در حال جریان است. در مرکز و پائین طالقان، دریاچه و سد طالقان، مهمترین ویزگی منطقه می باشد. طول و عرض جغرافیائی طالقان به ترتیب، ۳۶ درجه و ۱۲ دقیقه عرض شمالی و ۵۰ درجه و ۲۹ دقیقه طول شرقی اعلام شده است

تصویری از سلسله کوه های البرز مرکزی طالقان – شاه البرز در سمت راست و کوه های خاس در سمت چپ
” گردنه «عسلک» در شرقی ترین قسمت طالقان منتهی به جاده چالوس و گردنه «انگه» در غربی ترین نقطه طالقان، تقریباً ۸۰ کیلومتر فاصله دارند و عرض طالقان از گردنه دوزخ دره واقع در خط الرس کوهای طالقان جنوبی تا خط الرس کوهای البرز مرکزی واقع در شمال طالقان حدود ۲۰ کیلومتر می باشد. قله ی زیبای شاه البرز به ارتفاع ۴۲۵۰ متر در وسط و دو قله کوه خاس (خسی چال) با ارتفاع بیش از چهار هزار متر،در سمت چپ رشته کوه البرز مرکزی طالقان واقع شده است. کوه کل سنگ (با تلفظ کله سنگ) ما بین قله های خاس و شمال سد طالقان – بالای روستای سوهان- بسان دژی استوار، در قلب طالقان، قرار دارد

نمائی از منطقه بن دشت روستای سوهان به سمت دره و کوه های جنوبی طالقان
تقریبا تمامی ۸۵ روستای منطقه در دامنه های جنوبی و شمالی دره طالقان، در ارتفاع ۱۴۰۰ تا ۲۴۰۰ متری از سطح دریا در امتداد رودخانه شاهرود و چشمه سارها و انهار تشکیل دهنده آن، و هم چنین در کنار دریاچه سد طالقان، پراکنده شده اند، که به دلیل هوای معتدل و خنک، در طول فصول بهار و تابستان، میزبان هزاران نفر مهمان و توریست و یلاق نشینان استان های همجوار هستند

حرفه ی بیشتر مردم این بخش از استان البرز، در گذشته باغداری، دامداری، و کشاورزی (زراعت و زنبورداری) بوده و امرزه مشاغل مرتبط با امور گردش گری و مشاغل جدید و سبک صنعتی، متداول می باشد

از نظر زبانشناسی، مردم طالقان به زبان تاتی، و گویشی نزدیک به مازنی و گیلکی سخن می گویند. در خود طالقان، به سوی دامنه های بالاتر، گویش مردم به مازندرانی و گیلانی نزدیک تر می شود

منطقه طالقان از دیر باز، به دلیل پذیرش زود هنگام مذاهب شیعی و حضور امام زادگان متعدد و گرایش مردم به اهل بیت عصمت و طهارت، آمادگی جان فشانی ایشان در این زمینه که احادیث موثقی از ناحیه معصومین ع از اهالی طالقان بعنوان یاران امام زمان عج، نقل حدیث شده است، و مدتها حکومت های محلی شیعی و احداث برخی قلاع اسماعیلیه و سرانجام به دلیل اقامت و تربیت دوره نوجوانی شاه اسماعیل نزد آل کیا در طالقان و اهمیت طالقان در حکومت صفویه و نقش موثر در دوران قاجار، که حتی منافع برخی مزارع طالقان، وقف مسجد شاه تهران شده بود و حضور موثر طالقانی ها در دوران معاصر، این دیار همواره مهد دانشمندان و بزرگان در حوزه های مختلف علمی و ادبی و سیاسی بوده است

مشاهیر طالقان

سید محمود علایی طالقانی (۱۳ اسفند ۱۲۸۹۱۹ شهریور ۱۳۵۸) روحانی شیعه، سیاست‌مدار از فعالین نهضت ملی شدن نفت و نهضت مقاومت ملی، از بنیانگذارانجبهه ملی دوم، از بنیانگذاران نهضت آزادی ایران، عضو مجلس خبرگان قانون اساسی و نخستین امام جمعه تهران پس از انقلاب ۵۷ بود.

وی در ۱۳ اسفند ۱۲۸۹ خورشیدی ( برابر با روز یکشنبه ۴ ربیع الاول ۱۳۲۹ قمری) در خانواده‌ای اهل علم و دارای روحیات انقلابی در روستای گلیرد طالقاندیده به جهان گشود، پدرش ابوالحسن علایی طالقانی نخستین استاد وی بود.

جلال الدین علی میرزا ابوالفضل عنقا (۱۲۶۶-۱۳۳۳ق) احیاگر سلسله عرفانی اویسیه و بزرگ خاندان «عنقا» است. تحصیلات اولیه خود را در شهر قزوین گذراند.

پدرش علی بن هاشم کرکبودی طالقانی اولین استاد او بود. جلال الدین در همان شهر در حوزه درس سیدرضی حکیم اللهی، حکمت و کلام آموخت. آقا سیدعلی صاحب حاشیه بر قوانین الاصول و شیخ محمدصادق برغانی و آخوند ملا علی النقی خیارجی قزوینی او را در فقه و اصول استاد کردند. میرزا ابوالفضل در آغاز ۱۹ سالگی (۱۲۸۴ق) اقامت در تهران را وجهه همت خویش کرد تا به خوشه چینی از خرمن معارف اساتید بزرگی چون آقا محمدرضا و آقا علی زنوزی (مشهور به مدرس) و حاج ملا هادی مدرس (شاگرد صاحب جواهر) و آقا سیدعلی قزوینی (مشهور به علاقبند) در زمینه‌های حکمت و کلام، فقه، اصول، علم نقطه و اسرار حروف و ریاضیات بپردازد؛ البته با این تفاوت که او در تهران دیگر فقط شاگرد نبود بلکه به تدریس علوم متداول آن روزگار هم همت گماشته بود. عنقا که در جوانی خود تحت تأثیر دایی اش سیدحسین قریشی ذهبی، آشنای اهل تصوف و عرفان قزوین شده بود در تهران نیز دست ارادت از دامان اهل تصوف برنداشت و با کسوت روحانیت به محفل عرفانی شیخ محمد جاسبی (متخلص به فنا) پیوست.

درویش عبدالمجید طالقانی ( مهرانی ) (۱۱۵۰ – ۱۱۸۵ه‍.ق/۱۷۳۷-۱۷۷۱م) خوشنویس، شاعر و عارف شهیر ایرانی است. او متخلص به «مجید» بود و بزرگترین خوشنویس خط شکسته‌نستعلیق در تاریخ خوشنویسی ایران به شمار می‌رود. وی در خط شکسته مانند میرعماد در نستعلیق استاد بوده‌است و این خط را به پایه‌ای رسانید که تاکنون کسی بدان نتوانسته‌است برسد.

وی در حدود سال ۱۱۵۰ هجری قمری در روستای مهران از توابع طالقان قزوین دیده به جهان گشود. در اوان جوانی رهسپار اصفهان شد و به کسوت فقر مشرف گردید و در آن حال به مشق خط روی آورد. در آغاز از روی خطمیرعماد به‌تمرین و تعلم پرداخت و در این تجربه به‌کمال رسید. امّا چون دید نام نامی و آوازه بزرگ استاد، جهانگیر است و او که خود عشق به جاودانگی داشت، در بارقه اشتهار میرِ بزرگ، پرتوی نخواهد یافت، روی به خط شکسته آورد. و استعداد شگرف خود را در کامل کردن این خط زیبا به کار آورد و زمینه خط میراث استادان گذشته را مثل شفیعا کمال بخشید.[۲] تا به‌جایی رسید که خط شکسته او در زیبایی و ملاحت و استواری به اوج رسید و بدون رقیب شد.

درویش مردی عارف و منزوی بود و عمر را به تجرد سپری ساخت. دوران زندگی او مصادف با افول ام‍پراتوریصفوی و هرج و مرج‌های سیاسی و اجتماعی آن دوران بود. درویش در سال ۱۱۸۵ در اثر ابتلا به بیماری مالاریاچشم از دنیا فرو پوشید و پیکرش در فضای جلوخان «تکیه میر» در تخت فولاد اصفهان به خاک سپرده شد. این مکان بعدها به «تکیه درویش عبدالمجید» شهرت یافت.

جلال آل احمد در ۱۱ آذر ۱۳۰۲ در خانواده‌ای مذهبیروحانی به دنیا آمد. وی پسر عموی آیت‌الله طالقانی بود [۱]. دوران کودکی و نوجوانی جلال در نوعی رفاه اشرافی روحانیت گذشت. پس از اتمام دوران دبستان، پدر جلال، سید احمد طالقانی، به او اجازه ی درس خواندن در دبیرستان را نداد. اما او که همواره خواهان و جویای حقیقت بود به این سادگی تسلیم خواست پدر نشد.

  • درویش‌خان (غلامحسین درویش) استاد موسیقی ایرانی در اواخر دوره قاجار

غلامحسین درویش (۱۲۵۱، تهران۲ آذر ۱۳۰۵، تهران معروف به «درویش‌خان» از هنرمندان نامی و استادانموسیقی ایرانی در اواخر دوره ی قاجاریه است.

غلامحسین درویش، در سال ۱۲۵۱ هجری خورشیدی در تهران زاده شد. پـدرش حاجی بشیر از اهالی طالقان و مادرش از ترکمانان بود.[۱] علت شهرت وی به نام درویش خان، این بود که پدرش هنگام صدا زدن وی، از لفظ «درویش» استفاده می‌کرد و همین نام بعدها به عنوان نام خانوادگی غلامحسین برگزیده شد و او به درویش خان یا غلامحسین خان درویش معروف شد.

شمس‌الدین سادات آل‌احمد (زادهٔ تیرماه ۱۳۰۸ – درگذشتهٔ ۱۴ آذر ۱۳۸۹) نویسنده و محقق ایرانی‌ بود.

وی دانش‌آموخته فلسفه و علوم تربیتی‌بود در مدت‌ها دبیر آموزش و پروش بود.

وی در ۱۴ آذر ۱۳۸۹ درگذشت[۲] [۳]. او برادر جلال آل‌احمد است.

از کارهای او در زمینه تصحیح متون می‌توان به «طوطی‏نامه» یا «جواهر الاسمار» اشاره کرد که ۳۱ سال پیش به چاپ رسید. دیگر آثار شمس آل‌احمد عبارتند از: «گاهواره»، «عقیقه»، «مجموعه قصه قدمایی»، «سیر و سلوک»، «از چشم برادر» و «حدیث انقلاب».

  • شیخ مرتضی طالقانی دیزانی، استاد آیت الله مرعشی نجفی و علامه محمدتقی جعفری

شیخ مرتضی طالقانی (زاده: ۱۲۷۴ هجری قمری دیزان طالقان – درگذشت: ۱۳۶۳ هجری قمری نجف) حکیم، فقیه و از شخصیتهای معنوی معاصر شیعه است.

مرتضی طالقانی در سال ۱۲۷۴ هجری قمری در روستای دیزان [طالقان]] به دنیا آمد. پدرش مولی آقا جان طالقانی بود. وی در همانجا زندگی کرد و به شبانی مشغول بود. او بعد از چهل سالگی و در پی یک تحویل روحی تحصیل را آغاز کرد. ابتدا در یک مکتب محلی خواندن و نوشتن را آموخت سپس در تهران مقدمات و سطح را به پایان رساند. سپس برای تحصیلات عالی به اصفهان و آنگاه نجف مهاجرت کرد

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

مطلب خاصی فکرتان را مشغول کرده است ؟
آن را با ما در میان بگذارید !

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Enter the text from the image below