درباره شهر تکاب


شهرستان تکاب در جنوب شرقی استان آذربایجان غربی.

و بین عرض جغرافیایی ۳۶ درجه و ۱۵ دقیقه تا ۳۶ درجه و ۴۸ دقیقه طول شرقی.

و ۴۶ درجه ۴۶ دقیقه و۴۷ درجه و ۲۵ دقیقه عرض شمالی واقع شده است.

شهرستان تکاب با ۴/۲۵۳۲ کیلومتر مربع مساحت، ۷/۶ درصد از سطح کل استان را در بر می گیرد.

از شمال با شهرستان هشترود(استان آذربایجان شرقی)، از غرب با شهرستان شاهین دژ(استان آذربایجان غربی)

از جنوب غربی با شهرستان سقز(استان کردستان)، از جنوب با شهرستان بیجار(استان کردستان).

 

و از شرق با شهرستان ماهنشان(استان زنجان) همسایه می باشد.

این شهرستان بین ۴ استان آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، کردستان و زنجان واقع شده است.

شهرستان تکاب به مرکزیت شهر تکاب از طریق جاده آسفالته فرعی و از طریق شهرهای شاهین دژ و میاندوآب، بطول ۳۰۰کیلومتر .

 

با مرکز استان (ارومیه) و از طریق را ه ارتباطی بیجار – تکاب و دندی – تکاب، با پایتخت و مرکز کشور(تهران) ارتباط برقرار می کند.

فاصله تکاب با تهران، ۵۴۰ کیلومتر است.

 

تکاب تا سال ۱۳۶۹ یکی از بخش های شهرستان میاندوآب محسوب می شد .

که بر اساس تقسیمات کشوری همان سال از شهرستان میاندوآب جدا و بصورت شهرستان مستقل درآمد.

این شهرستان از ۲ بخش مرکزی و تخت سلیمان و ۶ دهستان احمدآباد.

چمن، ساروق، انصار، افشار و کرفتو و ۱۰۵ آبادی دارای سکنه تشکیل شده است.

 

امکانات موجود در مسیر

 

پمپ بنزین

 

کیلومتر ۳ شهر کرج در مسیر کرج به قزوینکیلومتر ۹ شهر تهران در مسیر کرج به تهرانکیلومتر ۱ شهر زنجان در مسیر زنجان به زرین آباد (زنجان)

کیلومتر ۴ شهر قزوین در مسیر قزوین به اقبالیه

 

اورژانس بین راهی

 

کیلومتر ۵ شهر کهک (قزوین) در مسیر کهک (قزوین) به تاکستان

 

مسجد

 

کیلومتر ۱ شهر زنجان در مسیر زنجان به زرین آباد (زنجان)

رستوران

 

کیلومتر ۲ شهر زنجان در مسیر زنجان به زرین آباد (زنجان)

 

تعمیرگاه

کیلومتر ۱۸٫۳ شهر اقبالیه در مسیر اقبالیه به کهک (قزوین)کیلومتر ۵۵ شهر کرج در مسیر کرج به قزوینکیلومتر ۵٫۲ شهر کهک (قزوین) در مسیر کهک (قزوین) به تاکستان

تلفن اضطراری

 

کیلومتر ۲۳ شهر کرج در مسیر کرج به قزوین

 

پلیس راه

کیلومتر ۱۷ شهر کرج در مسیر کرج به قزوین

کیلومتر ۱۰ شهر قزوین در مسیر کرج به قزوین

 

فاصله شهرستان تکاب با سایر شهرها

 

اراک
۴۴۷

 

ساری ۷۶۱

 

اردبیل
۴۰۷

 

منان ۷۲۵

 

ارومیه
۲۹۹

 

سنندج ۲۲۶

 

اصفهان
۹۳۶

 

شهرکرد ۱۰۳۸

 

اهواز
۸۵۸

 

شیراز ۱۴۲۱

 

ایلام۵۲۸

 

قزوین ۳۵۲

 

بجنورد
۱۲۳۶

 

قم ۶۳۸

 

بندر عباس
۲۰۰۸

 

کرج ۴۶۸

 

بوشهر
۱۲۹۴

 

کرمان ۱۴۷۹

 

بیرجند
۱۶۹۳

 

کرمانشاه ۳۶۳

 

تبریز
۲۹۸

 

گرگان ۸۹۴

 

تهران
۵۰۹

 

مشهد ۱۴۰۲

 

خرم آباد
۴۹۲

 

همدان ۲۵۸

 

رشت
۳۷۴

 

یاسوج ۱۲۶۳

 

زاهدان
۱۹۸۷

 

یزد ۱۱۱۸

 

زنجان
۱۷۷

 

معرفی روستاهای تکاب

خیلی از روستاها مثل قینرجه،همپا و بابانظر و یارعزیز و زرشوران، کاملا ترک نشین هستند.

 

و همچنین روستاهای بزرگ و با قدمت زیاد مثل چهارطاق،بدرلو،قجور و قرخلو که اصلا اشاره نشده..

 

در ضمن ۶۵درصد شهر تکاب ترک و ۳۵درصد کُرد می باشد…

 

روستای حسن آباد

 

روستای حسن آباد با رودخانه زیبا ، بهار پرشکوفه، پاییز و زمستان رویایی وتابستان پرطراوت.

 

وتنوع محصولات سردسیری با جمعیت ۱۷۰۰ نفری در ۲۵ کیلومتری شهرستان تکاب و در ۲۰ کیلومتری تخت سلیمان واقع شده است.

 

و از شمال به روستای شیرمرد، شرق کوه قرمز(به زبان محلی: کیوه سوور)،غرب روستاهای نبی کندی – قزقاپان و کوه بنن.

 

و از جنوب به روستای امین آباد ختم می شود.

 

وضعیت اقتصادی:

شغل اصلی مردم روستای حسن آباد کشاورزی،دامداری و زنبور داری است.

 

و تعدادی از جوانان نیز در شهر های مختلف کشور مشغول به کار هستند .

 

و تعدادی به دلیل نبودن شغل و مشکلات دیگری از جمله سرپرست بودن خانواده بی کار بوده و به سختی خانواده را اداره می کنند.

 

روستای حسن آباد داری ۲ رودخانه بوده که در ماه های اول سال پر آب بوده.

 

و در ماه های مرداد و شهریور به دلیل استفاده های کشاورزی کم آب شده و تا حد خشک شدن رفته.

 

 

رودخانه ای به اسم ساروق که از طرف تخت سلیمان و روستای شیرمرد سرازیر و از روستای حسن آباد رد شده.

 

و به طرف روستای امین آباد در حرکت بوده، رودخانه ی دیگری به اسم قزقاپان که از طرف روستای قزقاپان سرازیر شده.

 

از وسط روستا رد شده و روستا رو به دو بخش(به زبان محلی: ئه‌م وه‌رو ئه‌و وه‌ر) تقسیم کرده .

 

و در نهایت به رودخانه ی ساروق ریخته می شود. رودخانه ی قزقاپان از دره های مرتفعی می گذرد.

 

که منظره های خیلی دیدنی همچن آبشارهای کوچک،برکه های کوچک و … رو به جا می گذارد.

 

بخش اصلی آب رودخانه ی قزقاپان برای آبیاری باغ های روستا به اسم محلی راستی باغ استفاده می شود .

 

و قرار شده سدی در سال های آینده روی این رودخانه برای آبیاری باغ ها و مزارع بسته شود و از هدر رفتن آب این رودخانه جلوگیری شود.

 

روستای حسن آباد از لحاظ کشاورزی و باغداری در شهرستان تکاب معروف است و یکی از تامین کنندگان برتر سیب در شهرستان بوده.

 

که درآمد اصلی مردم از همین باغ ها تامین می شود.میوه های اصلی این باغ ها شامل:

 

سیب قرمز،سفید سفید،سیب زودرس – گلابی-گوجه سبز – گیلاس – زردآلو است.

 

روستای حسن آباد به همت شورای اسلامی و دهیاری محترم در سال های اخیر خیلی پیشرفت کرده است،

 

که می توان راه اندازی تلفن ثابت در سال ۸۴ – راه اندازی شبکه های سیما و افزایش شبکه های آن در سال ۷۹

 

– راه اندازی بیمارستان بزرگ در سال ۸۶

 

– ۲ باب نانوایی ماشینی پخت نان

 

– ۱ باب خانه بهداشت – راه اندازی دکل ایرانسل در سال ۸۸

 

– تصویض لوله کشی روستا و افزایش آب در سال های ۸۶ و ۸۷

 

– قرار گرفتن سه مدرسه ابتدایی و راهنمایی و دبیرستان در روستا

 

– راه اندازی طرح هادی و خیابان کشی در اواخر سال ۸۸ و ادامه در سال ۸۹

 

– راه اندازی مرکز جمع آوری شیر در سال ۸۶

 

– قرار گرفتن ۲ مهد کودک در دو طرف روستا

 

– قرار داشتن دو مسجد بزرگ در دو طرف روستا

 

– قرار گرفتن پایگاه مقاومت بسیج

 

– قرار گرفتن شرکت تعاونی روستایی و همچنین دهیاری را نام برد.

 

 

شورای محترم اسلامی را آقایان :

 

محمد امین امین زاده – محمد زاهد فرزین پور – محمد باسامی – عطاء کریمی و یحیی گلی تشکیل می هند.

 

و دهیاری محترم روستا به عهده ی آقای محی الدین عنایتی است .

 

که سالهای زیادی برای پیشرفت روستا زحمت کشیده و می کشند .

 

و جا دارد همین جا ازشون تقدیر و تشکر کنیم و برای پیشرفت آنها و روستا دعا کنیم.

 

 

آداب و رسوم

 

مردم روستا بعد سال های زیادی هنوز چندان دست نخورده مانده است.

 

آداب و رسوم های مردم روستا شامل :برگزاری عید های سالیانه در روستا و در کنار هم

 

– شب نشینی های گروهی در فصل زمستان

 

– تیله بازی (به زبان محلی : میتان) جوانان و پیر مردان روی پشت بام ها

 

– فوتبال بین نوجوانان – چهار شنبه سوری

 

– برگزاری عید نوروز و رفتن پشت بام های مردم و عیدی گرفتن (به زبان محلی: شال دا کشانن)

 

– تعریف حکایت مادر بزرگها و پدر بزرگها در پای کرسی است.

 

روستای حسن آباد را می توان مرکز برگزاری ۱۳ به در در شهرستان تکاب نام برد.

 

وجود فضاهای سرسبز و زمین های هموار در اطراف روستا باعث شده.

 

که در روزهای جمعه و به خصوص روز ۱۳ به در تعداد زیادی مسافر و گردشگر به این روستا آمده و روز خوشی را به سر ببرند.

 

هر ساله مراسم ۱۳ به در در روستا با شور و شوق خاصی برگزار می شود.

 

و مردمان زیادی از شهر های اطراف به این روستا آمده و ۱۳ به در را در این روستا به سر می برند.

 

زن های روستا هم پای مردان در کارهای کشاورزی و دامداری فعالیت می کنند .

 

و از صنایع دستی زنان روستا می توان قالی،طناب های محلی که از پشم گوسفند و بز درست می شود.

 

و همچنین خیاطی و گلدوزی را نام برد.

 

مراسم و آیین دیگر در حسن آباد:

ساعت را از روی سایه در گذشته تشخیص می دادند. غذا را به طور دسته جمعی دور یک سینی می خورند.

رسم ((شال اندازی)) نیز مرسوم بوده که جوان ها شبانه به خانه همسایه و فامیل رفته واز پشت بام شالی به داخل خانه می انداختند .

 

و در گوشه ای مخفی شده و منتظر می ماندند.

 

تا افراد خانه پس از یافتن دستمال مقداری شیرینی یا تخم مرغ پخته و یا پول در آن قرار داده و صدا میزد سپس فرد آن را بر می داشت .

 

و به عنوان تشکر از خدا برای پسران و دخترانشان همواه زندگی سعادتمندی می خواست.

 

 

بازی و سرگرمی مردم روستا:

مردم حسن آباد از نظر اخلاقی بسیار خونگرم ومهمان نواز و با محبت و شاد می باشند.

 

و در هنگام گرفتاری نیز به کمک بقیه شتافته و یکدیگر رایاری می رسانند.

 

در کارهای محکم و جدی در زمان بیکاری نیز شوخ و شاد می باشند.

 

در گذشته که وسایل سرگرمی نبود مردم در روزهای بیکاری به خصوص زمستان که کار کشاورزی کم بود.

 

روزهای آفتابی در کوچه های ده جمع می شدند و به صحبت و گفتگو و شوخی می پرداختند.

 

شب های زمستان نیز پای کرسی با چای و تنقلات.

 

و میوه که شامل انجیر خشک و تخمه آفتابگردان و تخمه خربزه و گندم شاهدانه برشته و هندوانه بود سپری می شده .

 

افراد با سواد نیز کتاب های (( امیر ارسلان )) و (( حسین کرد شبستری )) و ((ملک جمشید )) را می خواندند .

 

و یا قصه و داستان برای یکدیگر تعریف می کردند.

روستای مائین بلاغ

 

وضعیت روستای مائین بلاغ شهرستان تکاب به مانند سیبی بسیار زیبا می ماند که اگر آن را بشکافیم شیارهای کرم زده فراوانی دیده می شود.

 

که دیگر نمی توان آن را خورد.

 

به عبارت دیگر هنگامی که در مسیر جاده شاهین دژ – تکاب به روستای مائین بلاغ می رسید روستایی دیده می شود .

 

با امکاناتی از قیبل راهداری، مخابرات، پاسگاه و پلیس راه، هلال احمر، قهوه خانه و …

 

اما داخل خود روستا که قدم بگذارید فقر و محرومیت نمایان می شود .

 

تا جایی که بر اساس آخرین سرشماری خانه بهداشت این روستا به دلیل مهاجرت بی رویه اهالی این روستا.

 

آمار جمعیتی در سال ۷۸ تاکنون از ۴۴۲ نفر به ۳۸۳ نفر کاهش یافته است.

 

چرا که هیچ کدام از این امکانات بین جاده ای تاثیری به حال زندگی مردم این روستا نگذاشته.

 

و این امکانات بیشتر برای مسافران جاده شاهین دژ – تکاب کاربرد دارد و حتی از اهالی روستا جهت کار در این نهادها استفاده نشده است .

 

و البته امیدواریم که این گزارش باعث شود مسئولین کمی بیشتر به مشکلات اساسی آنجا توجه کنند.

 

معرفی روستا مائین بلاغ:

 

روستای مائین بلاغ از توابع شهرستان تکاب، بخش تخت سلیمان و دهستان ساروق می باشد.

 

فاصله این روستا با مرکز دهستان ۱۰ کیلومتر، با مرکز بخش ۷۵ کیلومتر و با مرکز شهرستان ۳۵ کیلومتر می باشد.

 

روستای مائین بلاغ برخوردار از آب و هوای معتدل و کوهستانی با ارتفاع ۲۳۰۰ متر از سطح دریا .

 

یکی از سردترین روستاهای استان آذربایجان غربی می باشد.

 

مائین بلاغ ۵ شهید جان فراز تقدیم نظام و اسلام نموده است و تعداد آزادگان یک نفر، و تعداد جانبازان این روستا نیز دو نفر می باشند.

 

کار و پیشه اهالی این روستا بیشتر کشاورزی، دامداری و قالیبافی و فرآورده های آن گندم و نخود می باشد.

 

که البته به دلیل سردسیر بودن منطقه تولید محصولات بسیار اندک است.

 

اعضای شورای اسلامی روستای مائین بلاغ :

 

آقایان ۱- حسن محمدی ( رئیس) ۲- اسلام کاکائی ( نائب رئیس) ۳- عبدالرحمن مولودی ( عضو)

 

و دهیار روستا نیز سلیمان بابایی می باشد.ماموستا ملاحسین عثمانی هم عهده دار امام جماعت روستا است.

 

امکانات و خدمات دولت در این روستا:

این روستا به همت و تلاش خدمتگذاران نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران، دارای برق، آب لوله کشی، خانه بهداشت، تلفن روستایی می باشد.

 

سایر نهادهای مستقر دولتی در روستای مائین بلاغ شامل؛ پاسگاه انتظامی، پلیس راه، راهدارخانه و پایگاه هلال احمر است.

 

روستای نبی کندی

 

روستای نبی‌کندی در دهستان ساروق و در بخش تخت سلیمان واقع شده است.

 

و با شهرستان تکاب ۲۴ کیلومتر فاصله دارد. مذهب مردم آن سنی می‌باشد.

 

این روستا داری قدمت تاریخی بوده بطوریکه آثار کشف شده در اطراف آن به پیش از اسلام می‌رسد.

 

تمام مردم ساکن این روستا کرد زبان هستند. این روستا جمعیتی بالغ بر ۱۵۰۰ نفر دارد.

 

بیشتر آنها به کشاورزی، دامداری و باغداری مشغول هستند و زنان در روستا علاوه بر خانه داری به قالی‌بافی مشغولند.

 

این روستا به برکت این انقلاب از امکاناتی همچون مخابرات روستایی، آب لوله کشی منازل، تلفن خانگی.

 

خانه بهداشت، مدرسه راهنمایی و ابتدایی، برق و راه آسفالته برخوردار است.

 

لازم به ذکر است که مردم روستا امتیاز برق روستا را بصورت آزاد خریداری کرده‌اند.

 

مدرسه ابتدایی شهید براتی روستا دارای ۱۰۴ نفر دانش آموز دختر و پسر و مدرسه راهنمایی صراط ۸۵ نفر دانش آموز دختر و پسر دارد .

 

که بصورت مختلط درس می‌خوانند.

 

این روستا از شمال با روستای قزقپان سنگ، از سمت جنوب با روستای کوسه پیری .

 

و از شرق با روستاهای امین آباد و حسن آباد و از غرب با روستاهای دلدلبلاغی و چوپلو همجوار است.

 

از جمله مشکلات عمده این روستا مربوط به بیکاری مردم ساکن در آن است.

 

بطوریکه بخاطر شرایط جوی مردم ۵ ماه از سال به کشاورزی، باغداری و دامپروری مشغول هستند و مابقی سال بیکار هستند.

 

و مجبورند به کلان شهری مثل تهران مراجعه کنند. که همین عامل موجب شده که در ۱۰ سال اخیر روستا با مهاجرتهای زیادی روبرو شود.

 

بطوری که در مدت ذکر شده جمعیتی بالغ بر ۷۰۰ تا ۱۰۰۰ نفر مهاجرت کرده‌اند.

 

که اگر این مشکل حل نشود در چند سال آینده در این روستا فقط پیر مردها زندگی می‌کنند.

 

و بعد از آنها روستا خالی از سکنه می‌شود. البته این مشکل فقط دامنگیر این روستا نیست بلکه روستاهای اطراف را هم شامل می‌شود.

 

از جمله مشکلات دیگر مربوط به حمایت از باغدارن منطقه است.

 

سیب از اصلی‌ترین میوه‌های باغدارن این روستا است که ارزش صادراتی دارد.

 

متاسفانه بخاطر نبود یک کارخانه بسته بندی در روستا که میوه‌های باغدارن را جمع آوری کند.

 

و مردم را به سمت باغداری صنعتی ببرد مردم اغلب به شیوه سنتی باغداری می‌کنند .

 

و در نهایت یک نفر تحت دلال مراجعه می‌کند و با قیمت خودش سیب را از مردم می‌خرد .

 

که همین شخص امسال موجب ضرر و زیان زیادی به باغداران شد بطوری که اگر وضع به همین صورت ادامه پیدا کند.

 

مردم بکلی از کاشت سیب دست برمی‌دارند.

 

این روستا با وجود آبهای جاری آن و نبود یک سد برای جلوگیری از هدر رفتن آب با مشکلات زیادی روبرو است.

 

از مشکلات عمده دیگر آن کمبود آب لوله کشی در فصل گرما است.

 

متاسفانه بخاطر خشکسالیهای اخیر که منجر به کم شدن چشمه‌های تامین کننده آب شرب روستا شده.

 

و مردم در فصل گرما در شبانه روز فقط ۴ ساعت به آب دسترسی دارند.

 

و خانه‌های بالادست روستا به خاطر کم بودن فشار آب از این ۴ ساعت هم بی‌بهره هستند.

 

مدرسه ابتدایی روستا هم دارای مشکلات زیادی هستند از جمله حیاط داخل مدرسه نیاز به آسفالت دارد.

 

همچنین میز و نیمکت‌های مدرسه که خیلی از آنها عمر مفیدشان تمام شده و اجبارا و بخاطر کمبود از آنها استفاده می‌شود.

 

عمر خیلی از این نیمکت‌ها به بالای ۱۵ سال می‌رسد.

 

که امیدوارم مسئولین عزیز و زحمت کش به این روستا توجه کنند و نسبت به رفع آن اقدام کنند که این مردم لیاقت بهتر از اینها را دارند.

 

روستایی بابانظر
روستایی با جمعیت نزدیک هزارنفر از توابع بخش تخت سلیمان شهرستان تکاب.

 

به فاصله ۴۵ کیلومتری این شهرستان و۵کیلومتری آثارتاریخی تخت سلیمان.

 

این روستا با وجوداینکه دربین روستاهای همجوار بیشترین جمعیت رادارد ،ولی متاسفانه اسمی ازآن در نقشه جغرافیایی دیده نمیشود.

روستای چوپلو

روستای چوپلو در میان کوههای بلند به نامهای کوه شاه بلاغی – زرد کوه – تپه بزرگ(تپه گوره ) وبیژن وسره قرار گرفته است .

آداب و رسوم مردم روستا – بعد از سالهای زیادی هنوز دست نخورده باقی مانده است.

 

کشف کانی جدید در شهرستان تکاب

 

دانشمند ایرانی دانشگاه «کارلسروهه» آلمان موفق به کشف یک کانی جدید شد.

 

کانی جدید دلیرانیت به همت دانشمند ایرانی در منطقه زرشوران واقع در شمال شرق تکاب کشف شد.

 

شهرستان تکاب در دائره المعارف بزرگ اسلامی

تَکاب، شهرستان و شهری در استان آذربایجان غربی:

شهرستان تکاب: این شهرستان با مساحتی بالغ بر ۵۲۳‘۲ کمـ۲ .

 

از شمال به شهرستان چاراویماق در استان آذربایجان شرقی، از شرق به شهرستان ماه نشان در استان زنجان.

 

از غرب به شهرستان شاهین‌دژ (صائین قلعه) در استان آذربایجان غربی.

 

و از جنوب به شهرستانهای بیجار، دیواندره و سقز در استان کردستان محدود است (آریانپور، ۱۱؛ نیز نقشه…).

 

شهرستان تکاب بنابر قانون تقسیمات کشوری در ۱۳۸۵ش شامل دو بخش به نامهای مرکزی و تخت سلیمان.

 

۶ دهستان و یک شهر به نام تکاب است (نک‍ : نشریه…، آذربایجان غربی).

شهرستان تکاب از نواحی مرتفع و کوهستانی آذربایجان غربی است و ۵ قلۀ مرتفع دارد و آب و هوای آن نسبتاً سردسیری است.

به سبب وجود آب نسبتاً کافی، کشاورزی و دامداری در این شهرستان پررونق است و گندم، جو، توتون، تنباکو و انواع میوه در آنجا تولید می‌شود.

در سرشماری ۱۳۸۵ش، شهرستان تکاب دارای ۳۹۵‘۸۱ تن جمعیت بوده است. 

بنابر آنچه حمدالله مستوفی (ص ۶۴) آورده، اراضی شهرستان امروزی تکاب بخشی از ولایت انجرود در عراق عجم به‌شمار می‌رفته است.

 

اباقاخان با مرمت ویرانه‌های کاخهای به‌جا مانده از دورۀ ساسانیان در تخت سلیمان امروزی که مغولان آن‌را ستوریق می‌خواندند.

 

این محل را اقامتگاه تابستانی ایلخانان مغـول قرار داد (همانجا؛ نیـز نک‍ : پورداود، ۱۹۵، حاشیۀ ۱؛ هوف، ۲۵).

 

در منابع ادوار پس از مغول از این منطقه با نام ساروقورغان یاد شده است.

(نک‍ : محبوبی، ۴۷۱؛ حافظ ابرو، ۲۴۹؛ شرف‌الدین، ۵۰۴؛ بدلیسی، ۳۸۰؛ اسکندربیک، ۲/۱۴۱۳).

 

مقارن با برآمدن صفویان، کردان مکری از ضعف دولت مرکزی استفاده کردند و بر بخشهایی از کردستان چیره شدند.

 

در زمان شاه اسماعیل اول صفوی قلعۀ ساروقورغان در تصرف صارم پسر سیف‌الدین مکری بود و در آنجا به استقلال حکومت می‌کرد.

 

او که از قدرت گرفتن شاه اسماعیل در بیم بود، به اطاعت سلطان سلیم عثمانی درآمد.

 

شاه اسماعیل برای سرکوب وی بارها به متصرفات او نیرو فرستاد.

 

پس از مرگ صارم، متصرفات او میان ۳ تن از عموزادگانش تقسیم شد که هر ۳ تن سر از فرمان عثمانیان پیچیدند.

 

و به اطاعت شاه طهماسب صفوی درآمدند .

(نک‍ : خواندمیر، ۴/۴۸۳-۴۸۴؛ بدلیسی، ۳۷۳-۳۷۵).

 

شیخ حیدر پسر امیر پاشا، آخرین حکمران مکری کردستان، قلعۀ ساروقورغان را که بر اثر جنگ ویران شده بود، مرمت کرد.

 

چون به خضر پاشا، عامل دولت عثمانی در تبریز گزارش کردند که تعمیر قلعۀ ساروقورغان موجب خرابی مراغه شده است.

 

وی نیز به تحریک مراغیها کوشید حکومت ساروقورغان و نواحی اطراف آن را به طایفۀ محمودی واگذار کند.

 

اما حکام مکری اجازه ندادند و آن نواحی همچنان در دست مکریان باقی ماند (همو، ۳۸۰-۳۸۲).

 

آثار تاریخی:

 

علاوه بر بقایای آتشکدۀ تخت سلیمان، زندان سلیمان و تخت بلقیس در شهرستان تکاب (همو، ۱۱۵، ۱۲۲، ۱۲۴).

 

می‌توان به بقعۀ ایوب انصاری که در ۱۳ کیلومتری جنوب تکاب قرار دارد، نیز اشاره کرد (قراخانی، ۱۹۴).

 

قسمت اعظم این بقعه که از میان رفته (همو، ۲۰۱)، مدفن یکی از فقهای اواسط سدۀ ۹ق است.

 

هرچند اطلاعات چندانی از این فقیه به‌دست نیامده است، اما از روی مدارک مربوط به موقوفات این بقعه که قدیم‌ترین تاریخ آن به ۹۰۰ق برمی‌گردد.

 

از این شخص با نام سلطان العارفین سلطان ایوب انصاری (د ۸۵۰ ق) یاد کرده‌اند (همو، ۱۹۹-۲۰۱).

 

دو کتیبۀ سنگی در اطراف این بقعه وجود دارد: کتیبۀ اول را شخصی به نام ملاقلندر در تاریخ ۱۰۵۹ق نوشته.

 

و می‌توان حدس زد که در این سال بنای بقعه تعمیرات اساسی شده است.

 

کتیبۀ دوم به تاریخ ۱۲۸۳ق، متعلق به قبر ملاعبدالله یکی از آخرین متولیان بقعه است (همانجا).

 

مآخذ:

آریانپور،

 

جمشید و دیگران،

 

جغرافیای استان آذربایجان غربی، تهران، ۱۳۸۱ش؛

 

اسکندربیک منشی، عالم آرای عباسی، به کوشش محمداسماعیل رضوانی، تهران، ۱۳۷۷ش؛

 

و…

منبع http://www.cgie.org.ir/

مختصری از تاریخ قوم افشار

افشار

اَفْشار، نام‌ یک‌ گروه‌ بزرگ‌ قومى‌ – عشایری‌ از اقوام‌ ترک‌ زبان‌ ایران‌.

 

افشار در متنهای‌ قدیم‌ به‌ صورتهای‌ اَوْشار (بدرالدین‌، ۲۰؛ ابوالغازی‌، ۲۷)، اَوشر (رشیدالدین‌، ۱/۴۰)، اَوْشَریّه‌، اوشاریه‌ و افشاریه‌

 

(ابن‌ تغری‌ بردی‌، ۱۴/۴۸؛ مقریزی‌، ۴(۱)/۸۶، ۱۲۶، جم ؛ قلقشندی‌، ۷/۲۸۲) نیز آمده‌ است‌.

 

افشار یکى‌ از نیرومندترین‌ ایلات‌ ترک‌ زبان‌ (فیلد، ۴۹) در تاریخ‌ ایران‌ به‌ شمار مى‌رفته‌ است‌.

 

در زمان‌ سلجوقیان‌ نام‌ افشار چنان‌ وحشت‌انگیز بود که‌ اقوام‌ ترکمان‌، ازبک‌ و تاتار کودکان‌ خود را با گفتن‌ عبارت‌ «اوشار گَلدی‌»

 

(افشار آمد) مى‌ترساندند (قدوسى‌، ۱۸).

 

ایل‌ افشار یکى‌ از ایلات‌ تشکیل‌ دهنده سپاهیانى‌ است‌ که‌ اقتدار شاه‌ اسماعیل‌ اول‌ صفوی‌ (سل ۹۰۷-۹۳۰ق‌) را در ایران‌ استوار کردند.

 

و یکى‌ از ۳۲قبیله اشرافى‌ دارای‌امتیازات‌ ویژه‌ (اروج‌بیک‌، ۶۷) و نیز از ایلات‌ عمده‌ و معتبر قزلباش‌ (ابوالحسن‌ مستوفى‌، ۱۵۶-۱۵۷) .

 

در دوره صفوی‌ بوده‌ است‌.

 

سران‌ و امیران‌ طایفه‌های‌ افشار در جنگهای‌ پادشاهان‌ صفوی‌ با عثمانیها و ازبکها، در سپاه‌ نادرشاه‌ نقش‌ بزرگ‌ و مهمى‌ داشتند.

 

بخش‌ بزرگى‌ از نیروی‌ سپاه‌ قاجار را نیز مردان‌ طایفه‌های‌ ایل‌ افشار تشکیل‌ مى‌دادند (, ۲ EI.(I/240

 

امروزه‌ بیشتر طایفه‌های‌ افشار در شهرها و روستاهای‌ ایران‌ اسکان‌ یافته‌اند.

 

و فقط گروههای‌ کوچکى‌ از آنها شیوه چادرنشینى‌ و کوچندگى‌ را حفظ کرده‌اند و ییلاق‌ و قشلاق‌ مى‌کنند.

 

خاستگاه‌ قومى‌:

 

نخستین‌بار کاشغری‌ در دیوان‌ لغات‌ الترک‌ (تألیف‌: ۴۶۶ق‌) از ایل‌ افشار نام‌ مى‌برد.

 

و افشارها را از ترکان‌ اُغوز یا ترکمان‌ و یکى‌ از ۲۲ تیره آن‌ قوم‌ به‌ شمار مى‌آورد

 

(۱/۵۶؛ نیز نک: بدرالدین‌، ابن‌ تغری‌ بردی‌، همانجاها؛ مقریزی‌، ۴(۱)/۸۶؛ نیز نک: رشیدالدین‌، ۱/۳۵-۳۶؛ استرابادی‌، ۲۶؛ شیروانى‌، ۱۰۶).

مهاجرت‌ و پراکندگى‌:

 

سرزمین‌ اصلى‌ افشارها دشت‌ قپچاق‌ در ترکستان‌ بود.

 

بنابر داده‌های‌ تاریخى‌، در اواخر دوره سلجوقى‌ یک‌ دسته بزرگ‌ از افشارها این‌ سرزمین‌ را ترک‌ کردند و به‌ ایران‌ آمدند.

 

دسته‌ای‌ از افشار به‌ سرکردگى‌ یعقوب‌ بن‌ ارسلان‌ افشری‌ ظاهراً پیش‌ از ۵۴۳ق‌ (دهه ۵۴۰ق‌) به‌ خوزستان‌ مهاجرت‌ کردند

 

(وصاف‌، ۸۶؛ نیز نک: کسروی‌، ۴۸، حاشیه ۱).

 

از قرن‌ ۷ تا ۱۰ق‌ از افشارهای‌ ساکن‌ خوزستان‌ آگاهى‌ درست‌ و روشنى‌ در دست‌ نیست‌.

 

در دوره صفوی‌ باز به‌ نام‌ افشارها و شمار انبوه‌ مردم‌ این‌ ایل‌ در سرزمین‌ خوزستان‌ در متون‌ آن‌ دوره‌ برمى‌خوریم‌.

 

که‌ در کهگیلویه‌، رامهرمز، دورق‌، شوشتر و دزفول‌ پراکنده‌ بودند (کسروی‌، ۴۳-۴۴).

 

ایل‌ افشار در ناحیه وسیعى‌ از خاور هویزه‌ تا ناحیه دورق‌ در خوزستان‌ مى‌زیستند.

 

دورق‌ پایگاه‌ اصلى‌ این‌ ایل‌ بود. اعراب‌ کَعبى‌ که‌ در آغازِ زمامداری‌ِ صفویان‌ پیرامون‌ هویزه‌ و در کنار کرخه‌ بودند.

 

پس‌ از مرگ‌ شاه‌ طهماسب‌ اول‌ به‌ قلمرو افشارها حمله‌ کردند و آنها را بیرون‌ راندند.

 

در دوره شاه‌ عباس‌، امامقلى‌خان‌ والى‌ فارس‌، اعراب‌ قبیله کعب‌ را از سرزمین‌ ایل‌ افشار بیرون‌ کرد و مردم‌ این‌ ایل‌ را به‌ سرزمینشان‌ بازگرداند.

گندوزلو تنها طایفه عمده افشارهای‌ خوزستان‌ بودند که‌ رفته‌رفته‌ به‌ صورت‌ یک‌ ایل‌ مستقل‌ درآمدند (فیلد، ۵۱).

 

این‌ ایل‌ از دوره صفوی‌ تاکنون‌ در خوزستان‌ بازمانده‌اند.

 

قلمرو استقرار و کوچ‌ آنها را از بند داوود تا شوشتر و از شوشتر تا نزدیک‌ کوهانک‌ و پیرامون‌ رود دزفول‌ نوشته‌اند (کیهان‌، ۲/۹۲).

 

ا
دسته دوم‌ افشارها در زمان‌ استیلای‌ مغولان‌ بر ترکستان‌، آنجا را ترک‌ کردند و به‌ غرب‌ ایران‌ رفتند و در آذربایجان‌ سکنى‌ گزیدند.

 

(استرابادی‌، ۲۶؛ نیز نک: مینورسکى‌، ۸ -۹؛ لاکهارت‌، نادرشاه‌، .)

قاسم‌سلطان‌ از طایفهایمانلوی‌افشار در زمان‌شاه‌عباس‌ اول‌رهبری‌ دسته‌ای‌ از افشارهای‌ اورمیه‌ را برعهده‌ داشت‌.

 

وظیفه او نگهداشتن‌ سپاهى‌ از ایل‌ افشار در مرز غرب‌ ایران‌ و کرمانشاه‌ و پاسداری‌ از مرز بود .

 

(اسکندر بیک‌، ۹۲۵؛ نیز نک: کسروی‌، ۵۰). قاسم‌سلطان‌ ایمانلو رئیس‌ و بنیان‌گذار ایل‌ افشار اورمیه‌ بود.

 

( ایرانیکا، .(I/583 شاه‌ عباس‌ او را به‌ رتبه بلند «خانى‌» سرافراز گرداند.

 

(اسکندربیک‌، ۱۰۰۷). به‌ سبب‌ دلیریها و جنگاوریهای‌ او و حرمت‌ و حفظ نامش‌،

 

از شمار جمعیت‌ افشارهای‌ اورمیه‌ آمار دقیقى‌ در دست‌ نیست‌.

 

خانم‌ شیل‌ که‌ در سالهای‌ ۱۲۶۵-۱۲۶۹ق‌/۱۸۴۹-۱۸۵۳م‌ در ایران‌ بوده‌ است‌، شمار آنها را که‌ مرکب‌ از ترک‌ و تات‌ بودند، ۷ هزار خانوار مى‌دهد.

 

(ص‌ .(۳۹۶ اوبرلینگ‌ شمار آنها را دست‌ کم‌ ۳۰ هزار تن‌ تخمین‌ زده‌ است‌ که‌ همه‌ اسکان‌ یافته‌اند ( ایرانیکا، .(I/583)

اسکندربیک‌ شمار افشارهای‌ کهگیلویه‌ را در زمان‌ شاه‌ طهماسب‌ ۱۰ هزار خانوار، و از خلیل‌ بیک‌ افشار به‌ عنوان‌ حاکم‌ وقت‌ کهگیلویه‌ یاد مى‌کند .

 

(ص‌ ۱۴۰). قاضى‌ احمد قمى‌ در وقایع‌ سال‌ ۹۹۴ق‌ به‌ ارتباط میان‌ سران‌ طایفه‌های‌ افشار کهگیلویه‌ و فارس‌ اشاره‌ مى‌کند (۲/۸۵۷ – ۸۵۸).

 

افشارهای‌ کهگیلویه‌ عمدتاً از دو طایفه گندوزلو و ارشلو بوده‌اند.

 

سران‌ این‌ دو طایفه‌ در دهمین‌ سال‌ جلوس‌ شاه‌ عباس‌ اول‌ (۱۰۰۵ق‌) شورش‌ کردند و با گروهى‌ سوار جنگجوی‌ افشار در ناحیه رامهرمز گرد آمدند.

 

شاه‌ عباس‌، الله‌ وردیخان‌ حاکم‌ فارس‌ را با سپاهى‌ به‌ رامهرمز فرستاد.

 

وی‌ افشارهای‌ شورشى‌ را سرکوب‌ کرد و بسیاری‌ از آنها را کشت‌.

 

(اسکندربیک‌، ۵۲۴ – ۵۲۵).

 

پس‌ از این‌ شکست‌، دوره حکمرانى‌ ایل‌ افشار در کهگیلویه‌ پایان‌ یافت‌ و طایفه‌های‌ افشار آنجا را ترک‌ کردند.

 

و به‌ مناطق‌ دیگر، از جمله‌ حدود شوشتر و دره‌ خزینه‌ و منصوریه‌ و حومه بهبهان‌ مهاجرت‌ کردند.

 

شماری‌ از افشارها نیز به‌ ایل‌ آقاجری‌ کهگیلویه‌ پیوستند.

 

(باور، ۲۴، حاشیه ۱۱۹؛ مینورسکى‌، «اینالو»، .)

 

افشارهای‌خراسان‌:

 

منابع‌تاریخى‌زمان‌مهاجرت‌نخستین‌گروههای‌ ایل‌ افشار به‌ خراسان‌ را در آغاز دوره صفوی‌ گزارش‌ مى‌دهند.

 

 
نادرشاه‌ در حدود ۵۶ هزار خانوار از ایلات‌ فارس‌، عراق‌ و آذربایجان‌ را در ۱۱۴۳ق‌ به‌ خراسان‌ کوچانید.

 

از این‌ عشایر، ۱۲ هزار خانوار افشار بودند که‌ ۲ هزار تن‌ از آنها به‌ طایفه قرقلو تعلق‌ داشتند.

 

گروهى‌ از قرقلوها را در میاب‌ کوپکان‌، یورت‌ قدیم‌ نادر و جایگاه‌ اولیه طایفه قرقلو، جا دادند و بقیه افشارها را در کلات‌ نشاندند.

 

و برای‌ آنها ییلاق‌ و قشلاق‌ تعیین‌ کردند (استرابادی‌، ۱۷۹-۱۸۰).

افشارهای‌ کرمان‌:

 

تاریخ‌ دقیق‌ مهاجرت‌ طایفه‌های‌ افشار به‌ کرمان‌ و مبدأ یا مبادی‌ مهاجرت‌ آنها روشن‌ نیست‌.

 

قدیم‌ترین‌ خبر از کوچ‌ افشارها به‌ کرمان‌ از زمان‌ به‌ قدرت‌ رسیدن‌ شاه‌ اسماعیل‌ اول‌ به‌ بعد بوده‌ است‌.

 

نخستین‌ گروه‌ افشار ظاهراً طایفه قاسملو بود که‌ در حدود سال‌ ۹۱۶ق‌ به‌ سرکردگى‌ بیرام‌بیک‌ به‌ کرمان‌ مهاجرت‌ کردند.

 

(باستانى‌، ۱۵۰۳- ۱۵۰۵).

 

شاه‌ طهماسب‌ در ۹۳۳ق‌، شاه‌ قلى‌سلطان‌ افشار، پسر مصطفى‌قلى‌سلطان‌ را که‌ با طایفهخود در کرمان‌ مى‌زیستند،به‌حکمرانى‌ آنجا گماشت‌ .

 

(وزیری‌، تاریخ‌…، ۲/۶۰۰).

 

شاه‌قلى‌ سلطان‌ در ۹۴۳ق‌ با گروهى‌ از دلاور مردان‌ طایفه‌های‌ افشار کرمان‌ به‌ اردوی‌ شاه‌ پیوست‌ .

 

و در چهارمین‌ لشکرکشى‌ او به‌ خراسان‌ برای‌ سرکوب‌ عبیدخان‌ ازبک‌ شرکت‌ کرد (همانجا؛ روملو، ۳۵۷).

 

افشارهای‌ کرمان‌ تا زمان‌ کریمخان‌زند قدرت‌ داشتند و تنى‌ چند از سرکردگان‌ طوایف‌ این‌ ایل‌ پس‌ از شاه‌ قلى‌سلطان‌ در کرمان‌ حکومت‌ کردند.

 

آخرین‌ حکمران‌ از این‌ ایل‌، شاهرخ‌ خان‌ افشار بود که‌ در ۱۱۷۲ق‌ به‌ دست‌ خدا مرادخان‌، سردار سپاه‌ کریمخان‌ زند کشته‌ شد .

 

(سایکس‌، .(۶۷-۶۸)

افشارهای‌ کرمان‌ از ۳ گروه‌ عمده جهانشاهى‌، عمویى‌ و میرحبیبى‌ تشکیل‌ یافته‌ بودند.

 

افشار جهانشاهى‌ احتمالاً به‌ طایفه جهانشاه‌لو از افشارهای‌ دویرانى‌ خمسه زنجان‌ (فیلد، ۲۰۳) و افشار اوشاغى‌ِ فسا وابسته‌ بودند.

 

بنابر ادعای‌ بزرگان‌ طایفه‌ جهانشاه‌لوها قبلاً در شمال‌ غربى‌ ایران‌ مى‌زیستند.

 

و پیش‌از آمدن‌ به‌سیرجان‌ کرمان‌ و استقرار در آنجا، زمانى‌ دراز در همسایگى‌ فسا و جهرم‌ فارس‌ سکنى‌ داشتند .

افشارهای‌ خمسه‌:

 

گروهى‌ از ایل‌ افشار نیز احتمالاً از دوره صفوی‌ در منطقه خمسه زنجان‌ سکنى‌ داشته‌اند.

 

هنری‌ فیلد مى‌نویسد که‌ ایل‌ افشار همراه‌ ایل‌ ترک‌ زبان‌ دَویران‌ از آذربایجان‌ به‌ خمسه‌ آمدند.

 

و با قبایل‌ قزلباش‌ خمسه‌ اتحادیه شاهسون‌ (ه م‌) را تشکیل‌ دادند. افشار های‌ خمسه‌ را «افشار دَویرانى‌» مى‌نامیدند.

 

و با این‌ عنوان‌ آنها را از «افشار صاین‌ قلعه‌» در آذربایجان‌، و «افشار خرقان‌» در قزوین‌ متمایز مى‌کردند (ص‌ ۲۰۳).

 

۴ طایفه بدیرلو، جهانشاه‌لو، جمعه‌لو و قَرَاُسانلو (= قراصانلو) را از طوایف‌ افشار خمسه‌ نام‌ برده‌اند که‌ در ناحیه میان‌ ابهر رود و گروس‌ پراکنده‌ بودند.

 

افشارهای‌ تهران‌:

گروهى‌ از ایل‌ افشار در مجاورت‌ تهران‌ استقرار یافته‌ بودند و تا اوایل‌ قرن‌ ۱۴ش‌ به‌ ییلاق‌ و قشلاق‌ کوچ‌ مى‌کردند.

 

دامنه کوههای‌ البرز ییلاق‌ آنها، و اطراف‌ شهریار و غار، در چند کیلومتری‌ جنوب‌ غربى‌ ری‌، قشلاق‌ آنها بود.

 

(کیهان‌، ۲/۱۱۲).

 

شیل‌ شمار افشارهای‌ تهران‌ را ۹۰۰ خانه‌ و چادر ذکر مى‌کند و قلمرو زندگى‌ آنها را در نواحى‌ میان‌ تهران‌ و قزوین‌ مى‌داند.

 

(همانجا).

 

احتمالاً گروهى‌ از این‌ دسته‌ افشارها در دهستان‌ افشاریه‌ در جلگه ساوجبلاغ‌ کرج‌.

 

(نک: فرهنگ‌، ۱/۱۱۷) سکنى‌ داشته‌اند که‌ آن‌ دهستان‌ به‌ نام‌ آنها نامیده‌ شده‌ است‌.

 

افشارهای‌ قزوین‌:

 

گروهى‌ از افشارها نیز در دوره صفوی‌ به‌ حوالى‌ قزوین‌ مهاجرت‌ کرده‌، و در آبادیهای‌ پیرامون‌ آن‌ استقرار یافته‌ بودند.

 

مآخذ:

ابن‌ اثیر، الکامل‌؛ ابن‌ تغری‌ بردی‌،

 

النجوم‌؛ ابوالحسن‌ مستوفى‌، گلشن‌ مراد، به‌ کوشش‌ غلامرضا طباطبایى‌ مجد، تهران‌، ۱۳۶۹ش‌؛

 

ابوالغازی‌، بهادرخان‌، شجره ترک‌، به‌ کوشش‌ دمزن‌، ۱۲۸۷ق‌/۱۸۷۱م‌؛

 

اروج‌بیک‌ بن‌ سلطان‌ على‌ بیک‌، دون‌ ژوان‌ ایرانى‌، به‌ کوشش‌ لسترنج‌، ترجمه مسعود رجب‌نیا، تهران‌، ۱۳۳۸ش‌؛

 

و…

 

 

 

افشار در آناتولى‌ و شام‌:

تا سپری‌ شدن‌ سده ۵ق‌/۱۱م‌، تاریخ‌ افشار را تنها در مسیر تاریخ‌ قوم‌ اغوز (ترکمن‌) مى‌توان‌ پى‌جویى‌ کرد.

 

و تلاش‌ برای‌ یافتن‌ اسناد تاریخى‌ مستقل‌ در باره این‌ شاخه‌ از قوم‌، به‌ نتیجه‌ نرسیده‌ است‌.

 

این‌ سده‌ از آن‌ روی‌ به‌ عنوان‌ نقطه عطفى‌ در تاریخ‌ قبایل‌ اغوز شناخته‌ مى‌شود که‌ مهاجرت‌ اغوزان‌ به‌ غرب‌ در این‌ سده‌ روی‌ داده‌ است‌.

 

و در نتیجه‌ تاریخ‌ نگاران‌ توانسته‌اند درباره قبایل‌ گوناگون‌ این‌ قوم‌ مطالبى‌ عنوان‌ کنند.

 

گفتنى‌ است‌ که‌ طوایف‌ گوناگون‌ افشار در خلال‌ قرون‌ متمادی‌ نقشى‌ پى‌گیر،ولى‌ نه‌ همواره‌آشکار را در تاریخ‌آناتولى‌ و شام‌برجای‌نهاده‌اند.

 

این‌ قبیله‌ اگرچه‌ در بخشهایى‌ از این‌ مناطق‌ با ثباتى‌ چشمگیر تا امروز ادامه حیات‌ داده‌ است‌.

 

اما به‌ علت‌ کمبود گزارشهای‌ مستقیم‌، بازسازی‌ تصویری‌ از نقش‌آفرینى‌ آن‌ در صحنه تاریخ‌ هنوز با دشواری‌ بسیاری‌ روبه‌روست‌.

 

در این‌ راستا، فاروق‌ سومر در تحقیقاتش‌، توفیق‌ یافته‌ است‌ تا تصویری‌ پایه‌ از این‌ تاریخ‌ ارائه‌ دهد.

 

وی‌ که‌ بررسى‌ خود در باره افشار را نخست‌ طى‌ مقاله‌ای‌ در مجموعه «ارمغان‌ کوپریلى‌» منتشر ساخت‌.

 

توانست‌ مطالعات‌ خود را به‌ نحوی‌ گسترده‌تر و نظام‌یافته‌تر در کتاب‌ «اغوزان‌» (چ‌ ۲، ۱۹۷۲م‌) عرضه‌ نماید.

 

(برای‌ برخى‌ منابع‌ در باره زبان‌ و فرهنگ‌ افشار، نک: II/37-38 .(IA,)

 

بخش‌ مردم‌شناسى‌

 

 

اماکن زیارتی و طبیعی شهرستان تکاب در یک نگاه

مکانهایی تاریخی وباستانی

بالاخانه قیز قبان بالا

در ۵ کیلومتری شمال غربی روستای قزقپان سنگ در سینه کوه‌سنگی یک مناره‌ جالب توجه وجود دارد .

 

که امتداد آن به دامنه صخره منتهی می گردد.

 

زندان سلیمان

 

زندان سلیمان بر روی کوهی قرار گرفته که در قله آن دهانه بزرگی از یک آتشفشان غیر فعال وجود دارد.

 

ارتفاع این زندان مخوف افسانه‌ای که دیواره صخره‌ای آن کاملاً عمودی است از یکصد متر بیشتر به نظر می‌رسد .

 

و بوی‌گاز تندی از درون این چاه عظیم به مشام می‌رسد.

زندان سلیمان بیشتر به یک دهانه آتشفشانی خفته می‌ماند .

 

و وجود چشمه‌های آب‌گرم معدنی در روستای احمد آباد درپای همین کوه موید این نظر است.

 

قلعه حسنعلی خان افشار

در ضلع شمال غربی مرکز شهرستان تکاب، قلعه‌ای شامل سه بخش اندرونی، بیرونی .

 

و محل نگهداری احشام در یک مکان خیلی وسیع احداث گردیده بود.

 

این عمارت در زمان سلطنت ناصرالدین‌شاه قاجار توسط سردار حسینعلی‌خان افشار در سال ۱۲۸۱ هجری قمری احداث گردیده.

 

 

قلعه اربابی یلقون اغاج -چهار باغ

 

قلعه یلقون آغاج در اوایل حکومت قاجاریه ، با نمای هشت ظلعی منظم در دو طبقه احداث گردید.

 

و داخل عمارت را با کاشی‌های رنگین و نقاشی‌های با ارزش مزین نمودند.

 

 

 

قلعه رشیدالدوله (حسین خان افشار )دورباش

این قلعه توسط رشیدالدوله در دوره سلطنت شاهان قاجار در میان باغهای انگور و درختان میوه، احداث گردیده است.

 

قلعه ساری قورخان

این بنا از دوران پیش‌از تاریخ، مرکز تمدنهای هزاره اول بوده و از عصر مادها تا دوره ساسانی اقوام متعددی در آنجا سکونت داشته‌اند.

 

دژ به صورت پشته عظیم سنگی در حاشیه شرقی رودخانه سارق در ۶۰۰ متری از دره سر بر آورده.

 

که از همه طرف محفوظ و مجزاست و دستیابی به آن مشکل و به این لحاظ جایگاه امنی برای ساکنان آن در ادوار مختلف بوده است.

 

 

قلعه محمد حسین خان میر بنچ دورباش

این قلعه توسط محمد حسین خان میر پنج در دوره سلطنت شاهان قاجار در روستای معتدل دورباش احداث گریده است.

 

و درحاشیه طولی یکی از دیوارهای قلعه و قسمت بیرونی آن آینه بزرگی نصب نموده بودند.

 

که مشرف به گردنه زرینه اوباتو و دوراهی دیواندره بودکه حرکت و عکس‌العمل نیروهای مهاجم و یورشگران را منعکس می‌کرد.

 

قلعه بلیقیس

روی قلعه جنوبی کوه بلقیس استحکاماتی با نام متداول تخت بلقیس وجود دارد.

 

که ویرانه‌های آن در سال ۱۹۵۹ کشف گردید. تاریخگذاری بنا را به دوره ساسانیان محتمل می‌کند.

 

تبه مجید

در فاصله ۳ کیلومتری شمال شرقی بین تخت و دهکده تاره‌کند در حوالی قبرستان جدید تپه‌ای معروف به تپه مجید وجود دارد.

 

که بر روی آن سفالهایی از دوره ساسانی بدست آمده است.

 

این مکان وجود احتمالی محوطه‌های مسکونی از دوره آتشکده را نشان می‌دهد.

 

که از نظر باستان‌شناسان محل گورهای دسته جمعی تومولوسها مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است.

 

مجموع گورهای تومولوس که به شکل تپه باستانی است، شامل چند هزار گور فرعی می‌باشدکه یک گور اصلی را حلقه وار در میان گرفته‌اند.

 

جاذبه های طبیعی

 

ابهای گرم احمد آباد

 

در فاصله ۲ کیلومتری شمال غربی روستای احمد علیا حفره‌های آب‌گرمی وجود دارد.

 

که بنا به روایت گذشتگان خاصیت دارویی داشته و مورد استفاده عموم قرار می‌گیرد.

 

در میان چشمه های آبگرم احمد آباد در نقاط نزدیک آبگرم‌ها،‌ حفره‌های پر از آب سرد نیز وجود دارد .

 

که خاصیت دارویی داشته و مورد استفاده عموم قرار می‌گیرد.

این آبها بعلت داشتن املاح معدنی گوناگون بعد از طی مسیر در روی زمین رسوباتی به رنگهای سفید زرد مایل به نارنجی.

 

و در بعضی موارد کاملاً قرمز بر جای می‌گذارد.

 

 

غار کهریز

این غار در کهریز تکاب واقع شده و قطر دهانه آن در حدود ۲ متر و طول و عرض آن نیز ۳ متر است.

 

چمن متحرک بدرلو (چمن گلی )

چمن گلی در کیلومتر ۱۷ شمال شرقی شهرستان تکاب و در ۳ کیلومتری شرق روستای بدرلو از دهستان افشار بخش مرکزی واقع شده است.

در داخل دره سبز، و درختان چنار و بید و نیزار و چمن دریاچه‌ای به قطر طبیعی تقریبی ۸۰ متر و با جزیره‌ای شناور مملو از نی بقطر ۶۰ متر وجود دارد .

 

که در اثر وزش باد به طرفین حرکت می‌کند.

 

زندان برنجه

زندان برنجه در ۲۸ کیلومتری شمال شهرستان تکاب در روستای برنجه ( برنجک).

 

از دهستان چمن ، بخش تخت سلیمان و در دامنه کوهی معروف به طویله سلیمان واقع شده است.

 

دریاچه خسرو

در وسط آثار باستانی تخت سلیمان دریاچه‌ای که عمق آن حدوداً ۱۱۰ متر و ابعاد آن ۸۰×۱۲۰ متر است وجود دارد.

 

آب دریاچه بصورت چشمه جوشان از اعماق زمین بیرون می‌جوشد که منظره بسیار جالبی دارد.

 

آب دریاچه آهکی و نسبتاً ملایم و غیر قابل شرب است و هیچ موجود زنده‌ای در آن وجود ندارد.

 

وجود این دریاچه فیروزه‌گون در میان قلعه و قرار داشتن قلعه در وسط یک سلسله کوههای دایره‌ای شکل، منظره‌ای را به وجود آورده.

 

که یکی از عجایب دیدنی و تماشایی منطقه می‌باشد.

 

اماکن زیارتی و مذهبی

 

مسجد جامع تکاب

این مسجد در سال ۱۳۳۲ هجری قمری به دستور سردار حسینعلی‌خان افشار در زمان سلطنت ناصرالدین‌شاه بنا گردیده است.

 

 

مسجدجامع روستای اغولبیک

مسجدجامع روستای اغولبیک به دستور یکی از اربابان محلی در سال ۱۳۳۲ هجری قمری احداث.

 

و هم اکنون بعد از گذشت چندین سال از قدمت آن بطور سالم و فاقد آثار ویرانی مورد بهره برداری قرار می‌گیرد.

 

کلیسای چهار طاق

در شمال غربی و کیلومتر ۳۶ شهرستان تکاب در روستای چهار طاق پایه‌های چهار ستون مخروبه وجود دارد.

 

که در نزد اهالی به کلیسا مشهور است. از نظر کارشناسان این بنا مربوط به دوره ساسانیان بوده و به یک آتشکده شباهت بیشتری دارد.

 

پایه های اصلی طاق خراب شده و اطراف آن که در محل به کلیسا معروف می‌باشد توسط افراد سود جو برای گنج یابی به کلی ویران شده است.

 

یادمان آتشکده آذر گشسپ

یادمان آتشکده آذر گشسپ (مجموعه تخت سلیمان) پنجشنبه ۲۲ اسفند ساعت ۱۴ در تالار شهید آوینی فرهنگسرای رسانه برگزار می‌شود.

 

روابط عمومی فرهنگسرا اعلام کرد این برنامه در راستای سلسله نشست‌های “ایران مهد تمدن جهان” .

 

به بررسی چهارمین اثر ثبت شده ایران در میراث فرهنگی یونسکو می‌پردازد.

 

 

معدن طلای آق دره تکاب

در حال حاضر حدود ۱۵۰ تن طلا در کشور وجود دارد که ۱۱۰ تن آن در استان آذربایجان غربی قرار دارد!

معدن طلای آغ دره که در شهرستان تکاب در استان آذربایجان غربی واقع است.

 

دارای ۲۲ تن طلای خالص با عیار ۲٫۴۸ ppm و در مرحله بهره برداری می باشد.

کارخانه استحصال هم سر معدن ایجاد شده و سالیانه ۲۱۰۰ کیلو شمس طلا از این کارحانه خارج می شود.

 

_ با وجود اینکه ۵۲۰۰ معدن در کشور وجود دارد فقط ۱۲ تای آنها جز معادن بزرگ محسوب می شوند.

 

_ متنوع ترین سنگ های تزیینی جهان در استان آذربایجان غربی قرار دارد.

 

که ۸۰ درصد آن به صورت خام از کشور خارج می شود. بالغ بر ۱۰۰ رنگ سنگ تزیینی در استان داریم:

مرمریت های خوی،سلماس،نقده،شاهین دژ

سیلیس های خوی،سردشت،اشنویه،چالدران و اطراف ارومیه

سینیت های سبز پیرانشهر در نوع خود در دنیا منحصر به فرد هستند که یک توده کوچک مشابه آن د رکشور ایتالیا یافت شده است.

 

جالب این است که اجازه استخراج به آن داده نشده و د رموزه ایتالیا نگهداری می گردد!

 

روستای قینرجه

 

آبهای معدنی موجود در فینرجه

روستای قینرجه در کیلومتر ۴۵ شمال غربی تکاب قرار دارد.

واژه قیرنیجه در زبان ترکی به معنی محلی که دایم می جوشد اطلاق می شود.

 

در این روستا آبهای گرم فراوانی وجود دارد که هر یک به نوبه خود دارای خاصیت جداگانه ای هستند .

 

مثلا” آب گرم قطور که در شمال روستای قینرجه در کیلومتر ۳ واقع است برای شستشوی احشام که مبتلا به بیماری گری و قارچ پوستی هستند .

 

بکار می رود. بعد از پیروزی انقلاب اسلامی ایران , جهاد گران پر تلاش شهرستان محلی تحت نام کنر در کنار آب گرم قطور احداث نمودند.

 

که مورد استفاده اهالی روستا قرار می گیرد.

 

آبگرم دربند:

بالاتر از آبگرم قطور در کیلومتر ۵ شمال روستای قینرجه از میان یک دره سنگی , آبی در جریان است.

 

که به آبگرم قینرجه معروف می باشد. در جلو دربند محل جریان آبگرم دو حوضچه توسط ساکنین روستا درست شده .

 

که قبلا” از آنها در تمام فصول سال به عنوان حمام توسط روستائیان استفاده می شد.

 

ولی در حال حاضر با توجه به اینکه مردمان این روستا و روستاهای اطراف و مرکز شهرستان اعتقاد به طبی و درمانی بودن آب دارند.

 

در فصول گرم وو هوای آزاد از آن استفاده می نمایند.

 

و مقداری از این آب گرم با لوله پلی کا توسط جهاد سازندگی بعد از احداث حمام بهداشتی در مرکز روستا به حمام لوله کشی شده .

 

که بدون بکارگیری از سوخت , جهت استحمام اهالی مورد استفاده است.

 

آبگرم موجود در حاشیه رودخانه:

در پائین و در قسمت غرب آبگرم دربند یک گودال عمیق یا آب گرم وجود دارد.

 

که در یک زمین مسطح با دهانه حدودا” ۲۰ متر قرار دارد. آب آن بصورت فوران با حبابهای جوشان از اعماق زمین بالا می آید .

 

و آب دریاچه هیچ گونه تفاوتی ندارد و دمای تقریبی آب دریاچه و آب واریزی به رودخانه و آبهای گرم دربند و قطور ۴۰ درجه سانتیگراد می باشد.

 

 

ویژگی:

روی گنبد و ورودی های بنا با خاک رس و کاهگل بطور کاملا موثری عایقکاری میشد.

 

و به این ترتیب بدون صرف کمترین انرژی مصنوعی برودت زمستان در خدمت نیازهای تابستانی قرار میگرفت.

 

و از هرگونه تلفات برودت وحتی آب آن جلوگیری می شده است .

 

موقعیت:

این تاسیسات در کنار قلعه مخروبه و مسجد روستای بزرگ الغ بیگ شهرستان تکاب به فاصله پنج کیلومتری شمال شرقی شهرتکاب قرار دارد.

 

اهداف:

تکاب زمستانهای سرد و طولانی و تابستانهایی با تششع شدید و سوزان آفتاب دارد.

 

و باتوجه به این که وجود آب خنک در تابستان ازنیازهای اساسی انسان به شمار می رود .

 

به نظر میرسد که این بنا عمدتا برای خدمت به ساکنان قلعه یاد شده ساخته شده باشد.

 

قدمت:

بنای یخچال الغ بیگ مربوط به دوره قاجار است.

منبع ـشرکت سهامی آب منطقه ای آذربایجانغربی

 

ویزگیهای طبیعی شهرستان تکاب

موقعیت جغرافیایی

 

شهرتکاب در جنوی استان آذربایجان غربی واقع شده و از شمال به استان آذربایجان شرقی.

 

و از طرف غرب به شهرستان شاهیندژ و از طرف شرق به استان زنجان و از سمت جنوب به استان کردستان محدود است.

 

تکاب در طول ۷/۴۷ درجه طول شرقی از نصف النهار گرینویچ و ۳۶ درجه ۷ دقیه عرض شمالی از انواع واقع شده .

 

و ارتفاع آن از سطح دریا۱۷۶۵ متر مربع می باشد.

 

وجه تسمیه شهر تکاب

تکاب که گاه مردم محل آن را با لهجه محلی (تکاو) می خوانند در لغت نامه ها به معانی ذیل آمده است.

 

تکاب :زمین آبکند را گویند و وسط حقیقی دو کوه را نیز گفته اند وزمینی را نیز گویند .

 

که از دره و غیره که در آن بعضی جاها آب فرو رود واز جای دیگر برآید و بعضی جا خشک می باشد.

 

و در بعضی جا روان باشد وبعضی جاها آن سبز و مرغزار بود…وبنا بر قیاس از لغت (تک )که به معنی بن حوض یا آبگیر مذکور شد .

 

تکاب بن آب خواهد بود وشعر امیر خسرو دهلوی موید این معنی است.

 

تکابی بد بر آب و سبزی

بلندیهایش بیرامون بیابی

 

وهمچنین حکیم ابوالفرج رونی گوید .

 

آمد آن مهر ماه سرو سخن گرم در گفتگوی شد بامن

 

زیر او در سوال بات من تیز بم من در جواب او الکن

 

عرصه های بنات نعش تنم گشته زو تنگ تر زشکل برن

نه مرا با تکاب او بایاب نه مرا با گشاد او جوشن

 

ونیز انوری در این باره می گوید:

 

چو ابر توسیل ظفر بر انگیزد از او کمینه تکابی فرات و جیحون باد.

افراد محلی در وجه تسمیه آ ن می گویند که چون فقط رود ساروق در این شهر جریان دارد لذا به این شهر تک – آب می گویند .

 

از سوی دیگر نام اولیه این شهر ( تیکان تبه ) بوده و فرهنگستان ایران در نوزده مهر سال ۱۳۱۶ ه . ش آن را به تکاب تبدیل کرد .

 

کتاب جغرافیای کامل ایران در معنای تیکان تبه وجود ختذهای اطراف شهر را ملاک معنا قرار می دهد .

 

که در هیچیک از فرهنگهای لغت این معنا نیامده است.

 

ویژگیهای آب وهوای شهرستان تکاب

 

توجه به تقسیم بندی کوپن در خصوص آب وهوا وهمچنین آمار واطلاعات استخراج شده از ایستگاه تکاب .

 

نتیجه گیری می شود که میزان بارندگی تکاب نسبت به سایر مناطق آذربایجان تفاوت چندانی ندارد.

 

واز لحاظ آب وهوایی تقریبآ در یک شرایط آب وهوایی قرار دارند.ایستگاه تکاب در قلمرو اب وهوای خشک ونیمه خشک قرار گرفته.

 

که با توجه به تقسیم بندی کوپن این نوع آب وهواییخود به دو نوع تیپ آبوهوایی تقسیم می شود .

 

 

تیپ اقلیمی (آب وهوای خشک صحرایی )

تیپ اقلیمی (آب وهوای نیمه خشک یا استپی )

 

ویژگیهای جمعیتی شهرستان تکاب

بافت جمعیتی

 

براساس سر شماری عمومی نفوس ومسکن در سالهای ۱۳۵۵و۱۳۶۵ و۱۳۷۵.

 

ساختار جمعیتی شهرستان تکاب تغیرات عمدهای داشته.

 

که قابل بررسی ومطالعه است وضرورت مطالعه ان بر جمعیت شناسان وبرنامه ریزان جمعیت انر حتمی به نظر میرسد.

 

شهرستان تکاب بر عکس ساختار ظاهری وشکل معماری وساختمانی که در طول سالهای متمادی کمترین تغیرات را داشته .

 

از لحاظ شکل وبافت جمعیتی (قومی ـنژادی) تغیراتی زیادی داشته .

 

که این تغیزات در طول سالهای ذکر شده اماری کاملآ محسوس وقابل مشاهده است.

 

ازجمله این تغیرات تخلیه کامل تعدادی از روستاهاوتراکم بیش از حد جمعیتی در بعضی از مناطق شهرستان میتوان نام برد.

 

با بررسیهای بعمل امده از تغیرات جمعیت این مناطق مشخص می شود در طول سالیان متمادی این تغیرات ادامه داشته .

 

ولی عمده تغیرات مربوط به دهه سی می گردد که با مهاجرت تعدادی زیادی از ساکنین اقلیت های مذهبی .

 

(یهودی وکلیمی و فرقه بهایی )از داخل شهرو وروستاهای اطراف اطراف به دیگر شهرهای ایران ودر بعضی ومواقع به خارج از کشور صورت گرفت.

 

شهرستان تکاب به جهت موقعیت خاص جغرافیای در منطقه.

 

وقرار گرفتن در بین چهار استان مهم کشور از اهمیت ویژه ای بعد از انقلاب اسلامی پیدا کرد .

 

وبه جهت محرومیت وکمبودهای شهری وروستایی در اولویت محرومیت زدایی قرار گرفت.

 

وبه واسطه همین امر تعداد زیادی از کارکنان مراکز دولتی به عنوان مامور ین بازسازی ونو سازی وفراهم نمودن امکانات رفاهی به شهر وروستاها آغاز گردید.

بررسی اما ری جمعیت شهرستان تکاب

 

طبق سرشماری عمومی مسکن ونفوس در سال ۱۳۵۵ مرکز امار ایران.

 

جمعیت کل ۵۷۹۱۴ نفر که تعداد جمعیت شهری ۱۲۸۸۵ وجمعیت روستایی۴۵۰۲۹ تعداد خانوار ۲۵۲۶ خانوار اعلام شده .

 

در سال ۱۳۶۱

 

تعداد کل جمعیت ۶۶۷۵۴ که از این تعداد ۱۲۸۸۵ نفر جمعیت شهری وتعداد ۴۵۰۲۹ نفر جمعیت روستایی هستند.

 

وتعداد خانوار ۵۵۴۶ خانوار ذکر گردیده.

 

در سال ۱۳۷۵ .

 

کل جمعیت۸۴۹۰۱ نفر که از این تعداد ۴۲۵۶۹ نفر را جمعیت شهری وتعداد۴۲۳۳۲ نفر جمعیت روستایی.

 

طبق سرشماری عمومی ومسکن مرکز امار ایران:

 

در سال۱۳۷۵ شهرستان تکاب دارای ۲ بخش و۶ دهستان و۱۰۱ ابادی دارای سکنه و۲۷ ابادی خالی از سکنه می باشد .

 

که جمعیت انها به شرح ذیل است :

 

دهستان احمد اباد کل جمعیت ۱۱۹۴۷ نفر تعداد خانوار ۲۰۲۱ دهستان افشار کل جمعیت ۵۳۹۴ نفر وخانوار۹۵۹ دهستان انصار .

 

کل جمعیت ۶۷۹۴ نفر وخانوار۱۲۶۲ دهستان چمن کل حمعیت ۴۱۳۰ نفروخانوار۷۱۲ دهستان ساروق کل جمعیت ۹۳۹۲ ۱۶۷۸نفر .

 

وخانوار دهستان کرفتو کل جمعیت۴۶۷۵ نفروخانوار ۷۷۹ از کل جمعیت شهرستان ۴۲۳۹۶ نفر مرد و۴۲۵۵ نفر زن بوده اند.

 

که نسبت جنسی برابر ۱۰۰ می باشد به عبارتی در مقابل هر صد مرد صد زن وجود دارد .

 

از جمعیت شهرستان ۷۱/۴۳ درصد در گروه سنی کمتر از ۱۵ سال و۷۷/۵۱ در صد در گروه سنی ۱۵ـ ۶۴ ساله .

 

و۵۲/۴ درصد در گروه سنی ۶۵ ساله وبیشتر قرار داشته

ترکیب جمعیتی شهرستان تکاب روستای اغولبیک( ترک نشین)

روستای نبی کندی( کرد نشین )

روستای دورباش( ترک نشین )

روستای قزقاپان سنگ( کرد نشین)

روستای چوپلو ( کردنشین)

روستای گوی آغاج( کردنشین)

روستای احمدآباد( کرد۹۰ درصد ترک ۱۰ درصد)

روستای آقدره( کردنشین)

طاس کند( کرد نشین)

قلدره( کردنشین)

روستای سبیل( ترک نشین)

روستای انگورد( کرد نشین)

روستای مائین بلاغ( کردنشین)

روستای نصرت آباد( کرد۴۰ درصد و ترک ۶۰ درصد)

روستای آلوچالو( کردنشین)

روستای چپدره( کردنشین)

روستای امین آباد( کردنشین)

روستای قراقیه( کردنشین)

روستای حسن آباد( کردنشین)

روستای شیرمرد( ترک ۹۰ درصد کرد ۱۰ درصد)

روستای عربشاه( ترک ۹۰ درصد کرد ۱۰ درصد)

روستای یلقون آغاج( ترک نشین)

روستای همپا( کردنشین)

روستای بابانظر( کرد ۶۰ درصد ترک ۴۰ درصد)

روستای نخود دره( کردنشین)

روستای علی آباد( کردنشین)

روستای چراغ تپه( کرد ۹۰ درصد ترک ۱۰ درصد)

روستای پهلوان( کردنشین)

روستای کوسه پیری ( کردنشین)

روستای یارعزیز( کردنشین)

روستای قوجه( کردنشین)

روستای تپه بر( کردنشین)

روستای تمای( ترک نشین)

روستای کوتان( کردنشین)

روستای قینرجه( کرد ۶۰ درصد ترک ۴۰ درصد)

روستای زره شوران( کردنشین)

 

روستای آرپاچایی( ترک نشین)

روستای جداقیه( ترک نشین)

ترکیب جمعیتی شهر تکاب

 

40 رد صد کرد
۴۰ درصد ترک

 

اطلاعاتی از شهرستان تکاب

شهرستان تکاب از شهرهای استان آذر بایجان غربی ودر طول جغرافیایی تکاب ۴۷ درجه و۱۷ دقیقه.

 

ودر عرض جقرافیایی ۳۶ درجه و۲۶ دقیقه واقع شده.

 

واز شمال به استان آذربایجان شرقی واز سمت غرب به شهرستان شاهیندژ واز سمت جنوب به استان کردستان.

 

واز طرف شرق به استان زنجان محدود گردیده.

مساحت شهر ۶۰۰ هکتار

ارتفاع از سطح دریا ۱۸۴۰ متر

میانگین بارندگس سالیانه ۳۵۲ میلیمتر

حداکثر درجه حرارت ۳۵ سانتیگراد

حداقل درجه حرارت ۴ ـ سانتیگراد

میزان رطوبت نسبی ۵۱ درصد

 

6 پاسخ
  1. وحید بدرلو
    وحید بدرلو گفته:

    با سلام
    لطفا آمار جمعیتی رو اصلاح کنید..آمار واقعی به شرح زیر می باشد:
    خیلی از روستاهایی که بالا اشاره شده مثل قینرجه،همپا و بابانظر و یارعزیز و زرشوران، کاملا تورک نشین هستند و همچنین روستاهای بزرگ و با قدمت زیاد مثل چهارطاق،بدرلو،قجور و قرخلو که اصلا اشاره نشده.. در ضمن ۶۵درصد شهر تکاب تورک و ۳۵درصد کورد می باشد… البته امیدوارم این اشتباهات سهوی بوده باشه!
    با تشکر

    پاسخ
    • hamideh
      hamideh گفته:

      سلام بزرگوار
      به یقین سهوی بوده …وبنده این مطالب رو یاازویکی پدیا ویا سایتهای معتبر دیگر برداشتم وگذاشتم…البته اصلاحیه ی شمارواضافه کردم.متشکرم از دقت نظرشما واهمیتی که برای این امر قائل شدید.
      موفق باشید.

      پاسخ
  2. EllNEAM
    EllNEAM گفته:

    Can I Get Lithium Over The Counter cialis quoi sert Ivermectin Cost In India Cheapest Place To Buy Herpes Rx Discount Amoxicilina Betalaktam For Sale Free Shipping Pharmacy Donde Comprar Cialis Internet How Buy Viagra Internet viagra Acquisto Kamagra Metz Can You Take Naproxen With Prednisone Propecia Tariffe Compro Viagra Precio Order Valtrex Online Uk Cialis Tablets For Sale cialis 5 mg best price usa Kamagra 100mg Amiens Profesional Viagra Kamagra Interactions

    پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *