درباره شهر قهدریجان

موقعیت جغرافیایی :

براساس تقسیمات کشوری شهر

یکی از نقاط شهری شهرستان فلاورجان است که در۲۴ کیلومتری شهر اصفهان و پنج کیلومتری فلاورجان قراردارد.

شهر قهدریجان در دشت وسیعی قرار گرفته که از هر سو اراضی زراعی آن را احاطه نموده‌است.

در شمال آن اراضی زراعی منتهی به کهریزسنگ و در جنوب اراضی منتهی به فولاد شهر ودرشرق اراضی منتهی به روستای جوجیل و دشتچی وشهر فلاورجان ودر غرب اراضی منتهی به دشت نجف آباد قرار دارند.قهدریجان با ۱۶۸۰ متر ارتفاع از سطح دریا در طول جغرافیایی ۵۱ درجه و ۳۰ دقیقه وعرض جغرافیایی ۳۲ درجه و ۳۰ دقیقه در دشت همواری قرار گرفته که در جهت شرق به غرب فاقد شیب بوده و تنها در جهت جنوب به شمال و غرب به شرق از شیب ملایمی برخوردار است.

seyed-mohammad2 seyed-mohammad4

 

آرامگاه نوه حضرت آدم‌ع‌seyed-mohammad6

 

سابقه تاریخی قهدریجان :

به نقل از برخی منابع تاریخی و برخی تحقیقات صورت گرفته بعد از خشک سالی ای که در روستائی به نام زارچان (در قدیم‌الایام در نزدیکی محل کنونی شهر قهدریجان واقع بوده) روی می‌دهد اهالی این روستا به قهدریجان مهاجرت می‌کنند.همچنین نقل شده‌است که روستائی دیگر به نام (فهران) نیز در حوالی محل کنونی شهر قهدریجان وجود داشته که دارای سابقه تاریخی طولانی بوده و بعد از حمله افغان‌ها به اصفهان این روستا نیز نابود می‌شود و مردم آن دیار نیز به قهدریجان مهاجرت می‌نمایند.

البته پیش از این مهاجرت‌ها نیز احتمالا قهدریجان خالی از سکنه نبوده‌است . در کتب و رسالات قدیم همچون صورت‌الارض نوشته ابن حوقل و معجم‌البلدان یاقوت حموی به کرات از خولنجان (خان لنجان) سخن به میان آمده‌است «از ایالات جبال است.

و مشتمل بر روستاهای بسیاری است» از جمله این روستاها که در گذر ایام رشد و توسعه یافته قهدریجان است که در قرن هشتم هجری حمدا… مستوفی در کتاب خود (تاریخ گزیده) هنگام بحث درباره ولایات اصفهان از آن نام می‌برد.در گذشته قهدریجان به عنوان یکی از روستاهای آباد لنجان بوده‌است و در حالی که جمعیت ایران در دوره قاجاریه به شدت کاهش می‌یابد. به نوشته تاریخ مسعودی (نوشته ضله سلطان) جمعیت آن بالغ بر سه هزار نفر می‌شده‌است.

منقول است که در عهد قاجار قهدریجان قلعه‌ای بوده که دیوارهائی آن را محصور می‌نموده واین قلعه دارای چهار دروازه بوده که در حال حاضر آثاری از آن باقی نیست و خانه‌های مسکونی قلعه توسط کوچه‌ها و گذرها از هم جدا می‌شده‌اند که به دو بخش علیا و سفلی تقسیم می‌شده که این گذر پس از افزایش جمعیت و از بین رفتن قلعه تبدیل به خیابان اصلی شهر می‌شود. همچنین از مالکین بزرگ قهدریجان در عهد قاجار ظل‌السلطان بوده که در قهدریجان صاحب کاخی نیز بوده‌است.

آنچه گفته شد همگی دلالت بر قدمت و حکایت ازجهات تاریخی قابل توجه و قابل تحقیق قهدریجان دارند.گرچه اکنون جمعیت قهدریجان از سی هزار فزونتر است معذالک گوئی که بدلیل غالب بودن فعالیت کشاورزی بین اهالی آن هنوز ویژگی (معظم قری) بودن خود را حفظ کرده‌است .چرا که سه عامل مهم یعنی خاک مناسب، آب زاینده رود و مردم زحمت‌کش، قهدریجان را مبدل به یکی از قطب‌های مهم کشاورزی منطقه و حتی کشور نموده‌است.

قهدریجان در سال ۱۳۴۷ با افزایش جمعیت نام شهر به خود گرفت و شهرداری آن تاسیس گردید که در بدو تاسیس، شهرداری کار خود را د ر منزل شخصی خیر بنام حاج محمود شفیعی آغاز نمود و در سال ۱۳۴۸ با واگذاری قطعه زمینی به مساحت بیست هزار مترمربع در غرب شهر از طرف مردم ساختمان اداری شهرداری با مساحت پانصد متر مربع در آن احداث گردید ودرسال ۱۳۵۰ شهرداری از منزل حاج محمود شفیعی به محل جدید انتقال یافت که از سال تأسیس شهرداری (۱۳۴۷) تاکنون شانزده شهردار تصدی آن را عهده دار بوده‌اند.

وجه تسمیه

نام قدیمی شهر قهدریجان در گذشته کدرگان بوده (به لهجه محلی «کدرگون») که به نظر برخی محققان این نام از آن جهت گذاشته شده که مردم قهدریجان اغلب کشاورز بوده‌اند و گونه‌های آنها بر اثر آفتاب کدر شده‌است و کدرگون هم به معنی کدرگونه‌است که هنوز هم در گویش عامه افراد مسن در قهدریجان و روستاهای اطراف این محل را کدرگان(کدر گون) می‌خوانند. در مورد نام کنونی قهدریجان دو نظر وجود دارد. یکی اینکه نام قدیمی قهدریجان در اصل به صورت کدرگون وبه معنی کدرگونه نیست بلکه به صورت کدرگان بوده وبه معنی محلی است با خاک تیره و کدر ( اتفاقا صحرایی با نام قدیمی سیاهه و کنونی زارچان در شمال قهدریجان وجود دارد که در دوره‌های قدیم سکونتگاه قومی بوده که بعدها بنا بر دلایلی در قهدریجان سکنی گزیده‌اند.) و مثل لارگان که گان به جان تبدیل شده، در این لغت یعنی کدرگان نیز چنین تغییری صورت گرفته و به صورت کدرجان در آمده و کثرت استعمال در بیان عوام آن را به صورت قدرجان در آورده‌است و علت استعمال لغت فعلی یعنی قهدریجان به واسطه صحیح نوشتن و صحیح گفتن و ازحالت عامیانه خارج کردن لغت قدرجان است. نظر دوم بدین شرح است که ظله سلطان که در زمان قاجار حاکم اصفهان بوده‌است. به جهت شجاعت زیاد مردم قهدریجان و علاقه زیادی که به مردم .این محل داشته این محل(کدرگون) را قدرجان نامیده به این معنا که «من مردم این محل را به قدر جانم دوست دارم» و قدرجان به تدریج تبدیل به قهدریجان شده‌است.که نظر دوم بیشتر نقل می‌شود و به نظر می‌رسد بیشتر به واقعیت نزدیک باشد.همچنین گفته می‌شود در بازسازی بنای مسجد بزرگ قهدریجان که قدیمی ترین مسجد شهر است نیز سنگ نوشته‌ای یافت شد که از قهدریجان با نام کهدریگان نیز نام برده شده‌است اما اکنون هیچ اثر یا اطلاعی از آن در دست نیست.قابل ذکر است که قبلا شهر به صورت قلعه‌ای با چهار دروازه بوده که بعضی نام قهدریجان را با در نظر گرفتن “جان” به عنوان پسوند و “ی” میانوند هم ریشه یا مرتبط با لغت “قلعه” می‌دانند.البته این نظر تقریبا هیچ مدافعی ندارد .

نظر به اینکه گفته شده‌است که قبلا شهر قهدریجان به صورت قلعه‌ای با چهار دروازه بوده است؛ لذا نام اصلی شهر “چهار دری گان” بوده‌است و تلخیص یافته و تبدیل به چهدریجان و جهدریجان و قهدریجان شده‌است.

ویژگی های خاص :

(کشاورزی ، صنعت ، بازرگانی ، صنایع دستی و …. ) یکی از پایه های اساسی اقتصاد شهر قهدریجان را کشاورزی تشکیل می دهد کل زمین های زیر کشت در قهدریجان ۵۰۰۰ هکتار است و عمده محصول این شهر برنج باسطح کشت ۱۰۰۰ هکتار ، گندم ۷۰۰ هکتار پیاز ۵۰۰ هکتار ، صیفی جات ۱۰۰ هکتار و کشت متفرقه ۵۰۰ هکتار می باشد . از دلایل عمده قطب کشاورزی بودن قهدریجان علاوه بر حاصلخیزی زمین ، خبره بودن کشاورزان این شهر ، داشتن روحیه تلاش و کوشش و کسب روزی حلال توسط مردم این منطقه بوده است .متاسفانه در سالهای اخیر به علت خشکسالی و عدم برنامه ریزی صحیح وکشت بی رویه برخی از محصولات مثل پیاز کشاورزان متضرر زیان های زیادی گردیدند . کشاورزان قهدریجان هر سال از نظر کمیت و کیفیت حائز رتبه های ممتاز کشوری می گردند . در قهدریجان واحدهای تولیدی صنعتی کمی وجود دارد که به تعداد محدودی از کوره آجر پزی و موزائیک سازی محدود میگردد. در سال ۱۳۷۸ به منظور انتقال کارگاههای مزاحم به خارج از شهر ، منطقه صنعتی شهر قهدریجان در ضلع جنوبی شهر با مساحت ۰۰۰/۶۰ متر مربع احداث گردید و هم اکنون کارگاههای مستقر در فاز یک ۳۵ واحد میباشد و فاز دوم نیز آن آماده واگذاری است . صنعت قالی بافی از ایام قدیم در این شهر متداول بوده است روش قالی بافی به صورت استاد کاری است . بازار فروش قالی قهدریجان بیشتر نجف آباد و اصفهان است .

جاذبه های گردشگری

زندگینامه حضرت انوش بن شیث بن آدم

نام : حضرت انوش (ع)

لقب : ریسان

نام پدر : حضرت شیث بن آدم (ع)

نام مادر : نزله (حوریه یا حورا)

حضرت آدم بعد از کشته شدن هابیل بسیار گریست تا خداوند به او وعده پسری داد تا جای هابیل را بگیرد لذا در ۱۳۰سالگی خداوند به او فرزندی عطا کرد که آدم نام او را “شیث” گذاشت.

حضرت آدم (ع)که پس از حدود هزار سال وفات یافت، “شیث” را وصى خود معرفی کرد و خداوند نیز شیث را به پیامبری برگزید و پنجاه صحیفه بر وی نازل کرد تا به وسیله آنها مردم زمان خود را که همگی از نوه ها و نوادگان “آدم ابوالبشر” بودند، به توحید و یگانگی خدا دعوت کند“.

درکتاب “تاریخ مسعودى”نیز آمده است:،حضرت شیث بن آدم (ع) هنگامی که ۱۰۵ ساله بود در حدود سه هزار و ۷۶۹ سال پیش از میلاد حضرت مسیح (ع) ، پسرش حضرت انوش (ع) به دنیا آمد. بعد از تولد حضرت انوش (ع) حضرت شیث (ع) ۸۰۷ سال دیگر عمر کرد و در سن ۹۱۲ سالگی جان به جان آفرین تسلیم نمود و حضرت شیث (ع) اولین کسی بود که مردم را به یگانه پرستی دعوت می نمود .

در قسمت دیگری ازکتاب تاریخ مسعودی آمده است: حضرت انوش (ع) هنگامی که ۹۰ ساله بود پسرش حضرت قینان (ع) به دنیا آمد و سپس صاحب نوه ای به نام “مهلائیل” یا “حلیث” شد و پس از این فرزند مهلاییل به نامه “یارد” یا “غنمیشا” به دنیا آمد که پدر “ادریس” پیغمبر است.

 بعد از تولد حضرت قینان (ع) ، حضرت انوش (ع) ۸۱۵ سال دیگر عمر کرد و صاحب فرزندان زیادی  شد و در دو هزار و ۸۶۴ سال پیش از میلاد سر انجام در سن ۹۰۵ سالگی (طبق کتاب بحارالانوار جلد۱۳ صفحه ۵۹۳ )بدرود حیات گفت .

در این کتاب آمده است: حضرت انوش (ع) اولین کسی بود که به کمک و راهنمائی حضرت جبرائیل (ع) درخت خرما کشت نمودند . ایشان بعد از پدر خویش ( حضرت شیث بن آدم ابوالبشر (ع) ) وصی و جانشین پدر در امر نبوت و راهنمائی و هدایت بشر شد و وارد کشور ایران گردید و به هدایت خلق می پرداخت.

ایشان در سن ۹۰۵ سالگی در قلعه فهران ( شهر قهدریجان ۲۰ کیلومتری اصفهان ) بدرود حیات گفت ، شهر فهران در زمان خود یکی از شهرهای بزرگ و یکی از مراکز تجارت نیز بوده است و رشته کوههای اطراف این شهر به نام رشته کوههای فهران معروف می باشد .

 قابل به ذکر است که در منابع ، کتابها و سایتهای ایرانی عمر حضرت انوش (ع) ۹۵۰ تا ۹۶۵ سال ( بر اساس منابع موجود در ایران عمر ایشان همان ۹۶۵ سال می باشد) و هنگامی که ایشان به دنیا آمدند ، حضرت شیث بن آدم (ع) ۱۵۰ ساله بودند . ولی در منابع و سایتهای مذاهب مسیحیت و همچنین در کتاب مقدس مسیحیان ( در عهد عتیق – کتاب پیدایش – فصل ۵ – ( ۱ : ۱۴ ) – آیات ۹ الی ۱۱ ) در مورد ایشان توضیح داده شده است و  عمر ایشان ۹۰۵ سال ذکر گردیده است .

این مطلب در تأییدیه و شجره نامه ی حجت الاسلام فلسفی از کتابخانه آستان قدس رضوی چنین آمده است: « انوش فرزند شیث، فرزند آدم ابوالبشر بوده و حضرت شیث وقت وفات رو کرد به همه ی فرزندانش که بعد از من، بزرگ تر، وصی، جانشین و مهتر همه ی شما انوش است و چون شیث وفا نمود انوش مفتخر شد به جانشینی پدر و به ارشاد مردم پرداخت و در سن ۹۶۵ سالگی وفات نمود و هزاران اشخاص را دین دار کرد». بنا به روایت اهالی، فهران نیمه قدیمی و باستانی که به روایتی هفت یا هفتاد آبادی زیر نظر این شهر اداره می شده است. بنا به دلایل ناشناخته این شهر ویران شده و خالی از سکنه شده است ولی هنوز طایفه ای که نام فهرانی دارند در قهدریجان زندگی می کنند. این زیارتگاه ابتدا در قدیم ساختمانی با مصالح خشت و گل بوده که در اوایل انقلاب و در سال ۱۳۵۷ به همت اهالی و خیرین تخریب و بنای جدید که همچنان مراحل تکمیل و ساخت و ساز آن ادامه دارد بنا گردیده است. مساحت فعلی بقعه به حدود ۲۰۰ مترمربع و گنبدی با مصالح آجر و آهن داشته که ارتفاع آن از کف به ۱۲ متر می رسد که مراحل تکمیلی پوش دوم گنبد است که روی آن ساخته خواهد شد. در داخل بقعه ضریحی فلزی در ابعاد ۲×۳ متر روی سنگ مزار قرار گرفته است. ساختمان زیارتگاه در حال ساخت و ساز می باشد.

 

 

جاذبه های گردشگری قهدریجان می توان به موارد ذیل اشاره نمود :

۱ – امامزاده سید محمد ۲ – ( پیامبر خدا ) ۳ – قدمگاه ۴ – مسجد شهید بهشتی ۵- امامزاده سیده النساء ۶- کوره آجر پزی ۷- خانه حشمت ۸ – برج کبوتر خانه

قهدریجان

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *