ضرب المثل لرستان-Hit the proverbial Lorestan

منظور و مقصود ضرب المثل

هر که تُورِس خطِش شُورِس

هر که رنجید و قهر کرد خطش شسته شد .
به کسی که از موضوعی رنجیده می شود و در برابر سهمی از چیزی که به او می دهند بعنوان اینکه حقش بیشتر از آنست و از گرفتن خودداری می کند گفته می شود . یعنی هرکسی با قهر و رنجش از کاری دوری کند بخودش ضرر و زیان می زند.

هرکَه بَکَه چا سی کسی اول خُشَه اوسه کَسی
هر کسی بکند چاه برای کسی اول خودش (درچاه میافتد) آنوقت کس دیگر
چاه نکن بهر کسی اول خودت بعدا کسی

مثل 1

هر که اوما وِه کارت بی از بووه و برارت

هر که آمد به کارت (رسید) بهتر از پدرو برادرت است. هربیگانه ای که با تو همدردی کند و ترا در امورت یاری دهد بهتر از پدر و برادر توست زیرا آنها اولا اگر کاری کنند جنبه دیگری دارد و وظیفه ای انجام می دهند اما کسی که موظف نیست و بدیگری کمک و یاری می دهد ، ارزش آن کار بالاتر از کمک پدر و بردار است.

هر کَه پاپوش گشادی داره سی خُشه وِ کسی چِه
هر کسی پاپوش (شلوار) گشادی دارد برای خودش است و بدیگری مربوط نیست. هر که عیبی دارد مسئولش خود اوست نه دیگری . در برابر کسانی که در امور دیگران عیبجوئی می کنند گفته می شود.

هر کَه حَرد وِت نَدَه بُحُور وِش نِی

هر کسی خورد و بهت نداد بخور و بهش نده . این زبانزد در مقام انتقام گفته می شود

هر کَه خرویزه بُحُوره لرزشَه هم میکَه
هر کسی خربزه بخوره لرزش هم می کنه (هر که خربزه بخوره پای لرزش هم باید بشینه ) هر کسی کاری انجام می دهد باید در انتظار حوادث و عواقب انجام آن کارنیز باشد.

هر که دختر شِه نزنه سینه می زنه

هر کس دخترش را نزند سینه می زند . در لرستان دختر تحت نظر و شرایط سخت خانواده قرارداشته تا انحرافی در زندگی او که مایه سرشکستگی باشد سرنزند و از این جهت همواره در شرایط سختی اگر دیر بخانه می آمد و بدون اجازه به جائی می رفت مورد اذیت و آزار بوده تا زمانی که ازداوج می کرد . این زبانزد به این معنی بود که هر کسی دخترش را در برابر اعمال خودسرانه تنبیه نکند عاقبت و بتدریج آن دختر بی قید و منحرف شده و آنوقت مادر از شرم اعمال دخترش باید به سر و سینه بزند.

هر کَه دآهامه دییه شی وِ بووم نِمیکَه

هر کسی مادرم را دیده به پدرم شوهر نمی کند. در مقامی که رفتار کسی را که مایه بدبختی دیگران شده بخواهند عنوان کنند که شناختی برای دیگران بوده و یا می باشد.

هر که دِ صِحو مرده سنگتِراشه خی میگریویه

هر کس از صاحب مرده سنگ تراش باشه خون گریه می کند. زیرا سنگ تراش باید نام مرده را بر سنگ بکند و همواره برای او گذشته مرده مجسّم است و در این باره رنج بیشتری می برد . اشاره این زبانزد لُری به آنست که هر فردی از افراد که بیشتر به مشکلات انها و سرنوشتی که دارند آشنائی داشته و آن رنج ها را احساس کند ، بیشتر از دیگران در عذاب است.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *